Squatitive negation in Turkish
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: EGE BARAN DALMAZ
Danışman: DİDAR AKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, dilbilimsel bir betimleme sunmak ve söylem işlevlerinin bir açıklamak amacıyla Türkçe'deki argo-olumsuz olumsuzlama biçimlerini (Horn, 2001) incelemektedir. Argo-olumsuzlar, ayırt edici etkileşimsel özelliklere sahip tanınmamış olumsuzlama biçimleridir. Türkçenin üç olumsuzlama biçimi vardır: i. isim yüklemi 'değil', ii. Eylem eki '/-mA/', iii. varoluşsal yüklem 'yok'. Bu tüm yüklemleri kapsayan üretken olumsuzlama biçimlerinin varlığı göz önüne alındığında, başka bir olumsuzlama biçimine neden ihtiyaç duyulduğu tartışılması gereken bir sorudur. Cevap, dilin etkileşimsel doğasında yatmaktadır. Argo-olumsuz olumsuzlama biçimleri tipik olarak bir cümleye eklenen nah ve b*k gibi bir tabu veya küfür kelimesi içerir ve bu tabu kelime cümlenin olumsuz veya olumlu olma özelliğini değiştirir. Yapısal olarak, argo-olumsuzların kullanımında belirli kısıtlamalar gözlemlenmektedir: i. yan tümcede yer alamazlar, ii. sorularda kullanılamazlar ve iii. Olumsuz kutup öğelerinin kullanımına izin veremezler, bu da olumsuzluk betimleyen bir öğe olma durumları hakkında sorular doğurur. Etkileşimsel olarak, argo-olumsuzlar, (genellikle başka bir konuşmacıya ait) tümceyi veya sözceyi argo-olumsuzu ekleyerek tekrarlamayı gerektirir. Bunu yaparken de muhatabın önceki sözlerine meydan okumak veya onu çürütmek gibi amaçlarla konuşmacının duruşunu sergileme işlevi görürler. Berman'ın (2005) söylem duruşu çerçevesini takip ederek, Türk Ulusal Derlemi ve TS Derlemi'nden toplanan 84 simgeye dayalı olarak, squatitive biçimlerin en sık tutum duruşunu, özellikle de etkisel duruşu işaretlediğini iddia ediyorum.