Conservation genetics of the Yelkouan Shearwater (Puffinus yelkouan) in the Mediterranean Sea


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ÇEVRE BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇEVRE BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: DİLEK ŞAHİN

Danışman: İBRAHİM RAŞİT BİLGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Deniz kuşu popülasyonları üreme alanlarındaki ve denizdeki birçok tehditten ötürü küresel ölçekte azalmaktadır. Deniz kuşları mekânsal yapılanma gösteren popülasyonlar halinde yaşarlar ve bu popülasyonlar arasındaki bağlantıların yeteri kadar anlaşılmamış olması koruma çalışmalarına ket vurmaktadır. Deniz kuşu koruma çalışmalarında henüz yeteri kadar kullanılmayan genomik yöntemler popülasyonlar arasındaki bağlantıların, bu bağlantıları oluşturan tarihi ve güncel faktörlerin anlaşılmasına ve buna bağlı olarak ilgili koruma ünitelerinin belirlenmesine izin verir. Bu araştırma Akdeniz'e endemik ve nesli tehlike altında olan bir deniz kuşuna, Yelkovanlara odaklanmaktadır. Yeni nesil dizileme yöntemleri ve çeşitli analitik yöntemleri kullanarak bu çalışma Yelkovan kuşlarının popülasyon genomik yapısını ilk defa ortaya koymaktadır. Bu çalışma aynı zamanda Yelkovanların popülasyon genomik yapısını etkileyen güncel faktörleri incelemekte ve bu genomik yapının türün koruma çalışmalarında kullanılabilirliğini test etmektedir. Bu çalışma ile elde edilen bulgular, türün dağılım alanını kapsayan örneklemenin ve yüksek çözünürlüklü dizileme verisinin deniz kuşlarında popülasyon genomik yapısının anlaşılmasında son derece önemli olduğunu göstermektedir. Bulgular aynı zamanda deniz ekosistemi bileşenleri ile deniz kuşu popülasyon genomik yapısı arasındaki ilişkinin karmaşıklığını da vurgulamaktadır. Küresel değişimin ve biyolojik çeşitlilik kayıplarının hızı düşünüldüğünde bu çalışmada elde edilen bulguların Akdeniz ve diğer bölgelerde gelecekteki deniz kuşu araştırma ve koruma çalışmalarında kullanışlı alacağı beklenmektedir.