Disability in Turkey
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, MODERN TÜRKİYE TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ENVER ERTÜRK
Danışman: AYDIN BABUNA
Özet:KISA ÖZET Özürlülüğün Tarihi : Türkiye Örneği Hazırlayan Enver Ertürk Bu çalışma Türk toplumunda özürlülüğün tarihi geçmişini ve onun sonucu olan, özürlü bireylerin Türk toplumundaki mevcut durumunu incelemeyi amaçlamaktadır. Temel vurgu Cumhuriyet dönemi üzerindedir. Tarihsel dönem seçimi, Cumhuriyet öncesi döneme ait verilerin ve belgelerin pek bulunmaması sebebiyledir tercihten çok bir zorunluluk olmuştur. Teze "Özürlülüğün Gizli Tarihi" başlığının verilmesinin bir sebebi de budur. Teorik çerçeve özürlülük söylemi ve özürlü haklan hareketinin gözden geçirilmesi ile geliştirilmiştir. Yaygın özürlü tanımlan ve özürlülük modellerinin yanı sıra teorik çerçeveyi belirleyen temel kavramlar da eleştirel bir bakış açısıyla incelenmiştir. Dünyada özürlülük hakkında bir ilginin ortaya çıkışma değinilmiş ve bunun kökenleri İkinci Dünya Savaşı'nın yıkıcı tecrübesine dayandınlmıştır. Özürlü politikalarında uluslararası bir aktör olarak Birleşmiş Milletler' in rolü incelenmiştir. Aynca özürlü haklan kavramını görece daha erken gündeme geldiği Amerikan Birleşik Devletleri örneğine de değinilmiştir. Yeni bir sivil haklar hareketi olarak özürlü haklan hareketi de kısaca incelenmiştir. Tüm bunlar, dünyada özürlülük söyleminin ve politikalarının geUşiminin kısa bir özetini ortaya koymuştur. Bu analizler sadece Türkiye özelinde özürlülük meselesini derinden etkileyen küresel gelişmeleri açıklamakla kalmamış; aynı zamanda özürlü politikalan ve özürlü hareketi açısından Türkiye ve yabancı ülkeler arasında karşılaştırma imkanı da sağlamıştır. Tezde Cumhuriyet dönemi özürlü politikalan üzerinde durulmuş, özürlülük politikalarının ve resmi özürlülük söyleminin gelişmesi incelenmiştir. Özürlülere yönelik vıdevlet örgütlenmesi teorik yaklaşımı ve pratik sonuçları açısından incelenmiştir. Türkiye'deki özürlü dernekleri de tez kapsamında araştalmış ve gelişimleri özetlenmiştir. Tez Türkiye'de özürlülük algılarının hala, özürlülüğü tıbbi müdahale ve rehabilitasyonun konusu olarak sunan ve özürlülüğün sosyal boyutunu göz ardı eden tıbbi tıbbi özürlülük modelinin hakimiyetinde olduğunu göstermektedir. Türkiye'de özürlü bireyler çoğunlukla ayrıma tabi tutulmaktadırlar ve sosyal, ekonomik ve siyasi dışlama sürmektedir. Bu bireyler, insani potansiyelleri gerçekleştirme özgürlüğünden mahrum durumdadırlar. vıı