A psychophysical investigation and a philosophical discussion on event-time perception
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: DOĞA GÜLHAN
Danışman: İNCİ AYHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Zaman, olgusal deneyimlerimizin çoğunda merkezi bir role sahip gibi görünüyor. Bu tez, zaman algısı araştırmalarına çok disiplinli bir perspektiften katkıda bulunmak ve temelde deneysel çalışmaları felsefi tartışmalarla birleştirmek adına yapılan bir girişimdi. Tezin ilk ve deneysel bölümünde zaman algısının görsel mekanizmaları, çeşitli psikofiziksel yöntemleri kullanarak ve zaman-hareket ikiliği üzerine odaklanarak incelendi. Özellikle, yeni bir etki olan, kısa-süreli adaptasyona dayalı bağlı algısal sürenin kısalması bir dizi deneyle detaylı olarak incelendi: Ekranın bir tarafında (ör. sol) kısa süreli, saniye-altı uzunlukta ve 'adaptör' olarak adlandırılan görsel bir uyaranın gösterilmesinin ardından, adaptörle aynı tarafta sunulan uyaranın karşı tarafta sunulan uyarana kıyasla daha kısa süreli olarak algılandığı bulundu. Temel sonuçlar, algılanan süredeki bu kısalmanın (~%10), dinamik kısa süreli adaptörün yalnızca %50 uyumluluktaki global hareketli uyaranlarda oluştuğunu, fakat uyumsuz hareket edenlerde oluşmadıpını gösterdi. Bu sonuçlar, etkinin orta temporal kompleks gibi gelişmiş global hareket alanlarının işlediği duyusal hareket sinyallerine göre ayarlanabileceğini işaret etmektedir. Diğer kontrol deneyleri, algılanan zamandaki bu kısalmanın, algılanan hızdaki adaptasyonun neden olduğu değişikliklerden ayrıştığını yönünde kanıtlar ortaya koymuş, ve algılanan sürenin algılanan hız aracılıyla şekillenmesi olasılığını ortadan kaldırmıştır. Algılanan sürenin kısalması, adaptörün monoküler olarak bir göze ve test uyaranları diğer göze verildiği, interoküler koşullar altında bile mevcuttur. Bu interoküler transfer, daha önceki çalışmaların (Johnston ve ark., 2006; Ayhan ve ark. al, 2011) önerdiği lateral genekülat çekirdeği gibi ilksel alanların ardından, gelişmiş hareket işleme alanlarının da olay-zamanının işlenmesinde yer alabileceği fikrini destekler niteliktedir. Tezin ikinci kısmı, (algısal) zamana ilişkin ontolojik ve epistemolojik konular üzerine yoğunlaşan felsefi bir tartışmadır. Bu bölümde, bazı temel felsefi tartışmalar deneysel bulgular bağlamında sunulmaya çalışıldı. Bu tez, tek bir felsefi görüşün radikal savunucusu olmaktan kaçınarak, tartışmaların ilerleyebileceği yönlerle birlikte spekülatif bir söylem alanını göstermeyi mümkün kıldı.