Expository writing in Turkish: A rhetorical approach to coherence and cohesion

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: DİLARA KOÇBAŞ

Danışman: DİDAR AKAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada çocukların kompozisyon yazma becerilerindeki gelişim, metindüzleminde bağdaşıklılık ve bağlılık açısından incelenmektedir. Örneklem grubu, 5.,7., ve 9. sınıf ve üniversite öğrencilerinden oluşturulmuştur. Çalışmada her yaşgrubundan 20 deneğe ?kişiler arası problemler?in işlendiği bir film izletilmiş ve budeneklerden işlenen konu hakkındaki düşüncelerini açıklayıcı kompozisyon türündeyazmaları istenmiştir.Metinlerdeki bağdaşıklılık; giriş, gelişme ve sonuç gibi yapısal bölümlerinmetnin bütünü içindeki sözbilimsel işlevleri açısından incelenmiştir. Özellikle küçükyaşlardaki deneklerin ürettikleri metinlerde yapısal bölümlerin değerlendirilmesininancak bütün bölümlerin birbiri ile ilişkilerinin incelenmesi ile yapılabileceğiaçıklanmaktadır.Metinlerdeki bağlılık; metin içi göndergeler ve eksiltiler, bağlaçlar, sözcükler,zaman, görünüş, ve kip belirten ekler açısından çalışılmıştır. Çocukların küçükyaşlardan başlayarak bu öğelerin kullanımları ile metindeki yapısal bölümlerinsözbilimsel işlevleri arasında ilişki olduğu belirtilmektedir.Sonuç olarak, okur-yazarlık edinimi sürecinde metin içi bağdaşıklılık ve bağlılıkoluşturma becerilerinin birbiriyle ilişkili olarak geliştiği saptanmıştır. Özelliklebağlaçların, göndergelerin ve zaman, görünüş ve kip belirten eklerin kullanımımetnin yapısal bölümlerine göre belirlenirken, bir yandan da o bölümlerinbelirlenmesinde rol oynadığı açıklanmaktadır.