The place and character of positivist thought in Kemalism: An evaluation based on the example of Eskişehir Sugar Factory

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ANIL SAKARYA

Danışman: MEHMET ASIM KARAÖMERLİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu hareketi olan Kemalizm'in söylemlerinde geniş bulan pozitivist düşünceyle ilişkisi sorgulanır. Burada Kemalizm ile ifade edilen kurucusu Atatürk'ün zihin dünyası ve bunun yansımasıdır. Bu çalışmadaki değerlendirme de alanda yapılmış pek çok çalışmanın aksine eylemleri merkeze alıp söylemleri tamamlayıcı unsur olarak konumlandırarak yapılır. Bu anlamda, seçilen örnek ise Kemalizm'in kendi ideallerini görece en özgürce gerçekleştirebildiği dönem olan 1930'larda hükümet tarafından ciddi şekilde değer verilen ve hayatın pek çok alanına teması bulunan Eskişehir Şeker Fabrikasının çevresindeki eylemlerdir. Değerlendirmenin ana sınama konusu da Kemalizm'in pozitivizmle ilişkisinin yapısını organik veya pragmatik bağ kurma ekseninde değerlendirmektir. Böylece, iktidara gelmeyi başarmış bir siyasi hareket olan Kemalizm olması gerektiği gibi eylemleri merkeze alınarak sorgulanmış olur. Söylemler de dışlanmaz, tamamlayıcı unsur olarak değerlendirmede yerini alır. Böylece, söylemlerin eylemler üzerinden sağlaması yapılmış olur. Ayrıca, coğrafi ve iklimsel faktörler de sağlanan detaylı veriler üzerinden araştırmaya katkı sağlar. Bunlara ek olarak, CHP yönetimdeki iç güç çekişmelerinin hükümetin iş yapma tarzına etkileri de irdelenen unsurlar arasındadır.