The role of time perception in goal-directed action


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ALPEREN DOĞANER

Danışman: İNCİ AYHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsan davranışlarının büyük bir kısmı gelecekte oluşması istenen bir durumu elde etmek için belirli hedefler tarafından yönlendirilir. Bu hedefler bilişsel sistemde nasıl temsil edilirler, ve bedensel hareketleri kontrol edebilme gücüne nasıl erişirler? İdeomotor teoriye göre eylemler gerçekleştirildiğinde onları takip eden algısal etkiler ile iki yönlü olarak ilişkilendirilirler. Bu eylem-etki ilişkilerinin, hedef odaklı eylemlerin temelini oluşturduğu öne sürülmektedir. Ulaşılmak istenen hedefe yönelik algısal etki aktifleştirilerek ilişkili eylem istenen hedef odağında gerçekleştirilebilir. Son yıllardaki deneysel araştırmalar ideomotor teorinin bu önermelerini destekler niteliktedir. Ancak, önceki çalışmalar genellikle anlık etki özelliklerini kullanmış ve zamansal boyutta farklılaşan etki özelliklerinin de hedefe yönelik eylemlerde kullanılabileceği olasılığı doğrudan incelenmemiştir. Mevcut çalışmada bu konuyu ele almak için iki aşamalı ideomotor öğrenme paradigması kullanıldı. Edinim aşamasında, katılımcılar eylemlerinin sonucunda oluşturdukları dinamik etkileri deneyimlediler. Akabindeki test aşamasında katılımcılar ilk aşamada ilişkilendirilmiş etkilere yönelik eylemler yaptılar. Çalışma sonucunda önceden edinilmiş eylem-etki ilişkileriyle uyumlu olarak gerçekleştirilen eylemlerin performansının arttığı, fakat bu performans artışının edinim aşaması süresince edinilen yeni etkilerin halihazırdaki dokunsal etkilere göre belirginliğine bağlı olabileceği gözlenmiştir. Bulgular, insanların eylemlerinin etkilerinin zamansal özelliklerini önceden tahmin ettiklerini ve zamansal etki özelliklerinin hedefe yönelik eylemlerin gerçekleştirmesinde önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir.