Conceptual change of an occupation: Transformation of teaching in Turkey in neoliberal times (1980-2013)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ECE CİHAN ERTEM

Danışman: MEHMET ASIM KARAÖMERLİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'nin ilkokul ögretmenleri, devlet memurları içerisindeki sayıları ve bireylerin gündelik yaşamına doğrudan temasları dolayısıyla 21. yüzyıl Türkiye toplumsal hayatına etki eden bir meslek grubunu oluşturur. Toplum tarafından atfedilen öneme rağmen mesleğin statüsünde düşüş görülmektedir. Her ne kadar gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin çoğunda benzer bir duruma rastlansa da, değişimin nedenleri, etkileri ve oluşum süreci Türkiye'ye özgü yerel özellikler gösterir. Bu çalışma, ilköğretimde öğretmenlik mesleğinin dönüşümüne ve mesleğin kavramsal değişiminin özelliklerine odaklanmakta; çalışma dönemi olarak da 1980 askeri darbesini bir dönüm noktası alarak, 1980-2013 arası dönemini seçmektedir. 1980 askeri darbesi muhafazakâr neo-liberalizm ile paralel bir şekilde Turk-İslam sentezi değerlerini uygulayan bir toplumsal mühendislik projesi olarak Turkiye toplumunu derinden etkilemiştir. Tez çalışması, değişimin izlerini takip ederken devletin, toplumun, velilerin ve öğretmenlerin sürece olan etkilerine odaklanır. Çalışma, bu inceleme sırasında adeta sınıf penceresinden içeriye bakar ve ilköğretim öğretmenlerinin mesleki pratiklerini inceler. Bunların yanısıra, bu tez Türkiye' deki ilköğretim okullarında toplumsal cinsiyet rollerine dair kavramları ve mesleğin bir "kadın mesleği" haline gelmesini konu edinir. Çalışma, öğretmenlerin kendi ifadelerini aktarmayı amaçlar ve onların mevzuat, yazılı metinler, mesleki dergiler, kitaplar arasında kalmış seslerini duyurmayı hedefler.