A normative study of neuropsychological performances of adult male population of Turkey

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: TUĞBA AKBAŞ

Danışman: MAHMUT EKŞİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde interaktif ürünlerin ve sistemlerin tasarımında toplumun birlikte bilişsel ve motor kapasitesi de göz önünde bulundurulmaktadır. İnsanların bilişsel performanslarının ölçümünde nöropsikolojik testlerden yararlanılmaktadır. Nöropsikolojik performanslar da ülkelerarası farklılıklar gösterebilmektedir. Bu nedenle, dünyanın birçok gelişmiş ülkesinde toplumun bilişsel kapasite ölçümlerinden oluşan veri tabanları mevcuttur. Ülkemizde birkaç bilişsel çalışma olmakla birlikte, tasarımlarda ihtiyaç duyulan verileri karşılamak için kapsam ve istatistiksel özellikler açışından kullanışlı veri tabanı oluşturmak mümkün değildir. Bu kapsamda, bu çalışmanın ana amaçları; (i) Türkiye yetişkin erkek nüfusunun neropsikolojik testlerdeki performansının 4 temel alanı (dikkat, konsantrasyon ve hız, hafızave öğrenme, motor fonksiyonları, zekâ fonksiyonları) kapsayacak şekilde ölçülerek veritabanının oluşturulması; (ii) yaş, eğitim, medeni durum, sigara alışkanlığı ve gelir seviyesinin nöropsikolojik performans üzerindeki etkilerini araştırmak ve (iii) sonuçları daha önce yapılan çalışmalarla karşılaştırmak. Bu amaçla 18-93 yaş arası 252 örnekleme 6 farklı nöropsikolojik test uygulanarak (Digit Span, Corsi Span, Stroop-Color, Raven, Purdue Pegboard, Reaction Time) farklı alanlardaki performans verileri toplanmıştır. Örneklem 6 yaş grubuna (18-30, 31-40, 41-50, 51-60, 61-70, 71+), 4 eğitim grubuna (0-5, 5-12, 12-16, 16+), 3 gelir seviyesine (düşük, orta, yüksek), evli/bekar olarak 2 medeni hal durumu ve sigara içen/içmeyen olarak 2 gruba bölünmüştür. Bu çalışmanın sonucunda hafıza, öğrenme ve karar verme gibi yeteneklerin 50 yaşından sonra dereceli olarak azaldığı görülmüştür. Reaksiyon süresi gibi motor fonksiyonu performanslarının yaş ile birlikte hemen azaldığı gözlemlenmiştir. Sonuçlar testlerin çoğunda eğitim seviyesi arttıkça performansın da arttığını göstermiştir. Sigara alışkanlığı ve medeni durumun sonuçlar üzerinde etkisi gözlemlenmemiştir. Diğer ülkelerin sonuçları ile karşılaştırıldığında ise, Türkiye erkek nüfusunun performansı, İtalyan ve Avustralyalılara benzerken; Çinliler, Koreler ve Amerikanlardan küçük olduğu görülmüştür.