Law and order in Ottoman Iraq: Implementation of the criminal justice system (1840-1870)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MERYEM YETKİN
Danışman: NADİR ÖZBEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1840'lı yıllardan başlayıp 1860'ların sonuna kadar olan dönemi elen alan bu tez, Tanzimat döneminin ceza yargılama usullerinin ve mahkemelerin Irak eyaletine uygulanmasını incelemektedir. Tez, Osmanlı hükümetinin merkezden uzak eyaletlerde adalet dağıtım hakkını kendi tekeline alma çabalarını, merkezileşme politikaları çerçevesinde ele almaktadır. Yeni hukuk düzeninin ve ceza muhakeme usullerinin bölgede uygulanması, Osmanlı hükümetinin Irak'ta kurmaya çalıştığı otoritenin unsurlarıdır. Irak mahkeme kayıtları ve merkezi hükümet ile vilayet yönetimi arasındaki yazışmalar Osmanlı devletinin adaletin tesis edilmesini meşru bir yönetimin göstergesi olarak ne derece öncelediğini göstermektedir. Tanzimat idaresi, bölgedeki insanların Osmanlı'ya yönelik bağlılığını elde edebilmek için insanlar arasında cereyan eden ceza davalarının mahkemelerde karara bağlanmasına ve yargılamanın standartlaşmasına büyük önem vermiştir. Mahkemelerdeki yargılama esaslarının yanı sıra, sosyal düzenin sağlanabilmesi ve bölgedeki aşiret nüfuslarının pasivize edilmesi için zanlılara yönelik etkili bir ceza politikasının uygulanması hükümet tarafından bir diğer çözüm yolu olarak görülmüştür. Bütün bu politikaların yanı sıra, bu tez Irak'taki insanların Osmanlı mahkemelerine yönelik takındıkları tutumu irdeleyerek, aşiret yapılarının halen güçlü olduğu ve insanların Osmanlı hukuk sistemine aşina olmadıkları bir bölgede devlet-toplum ilişkileri üzerine söylene gelen tezleri sorgulamayı hedeflemektedir.