Essays on the competition and regulations in the Turkish credit card market
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Ekonomi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: GAZİ ISHAK KARA
Danışman: LEVENT YILDIRAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezin amacı Türkiye'de kredi kartı pazarındaki fiyat ve fiyat dışı rekabeti analiz etmektir. Türkiye'de kredi kartı faizlerinin yüksek seviyesi hafiflemeden sürüp giden bir tartışmaya yol açmıştır. Son yıllarda piyasa faiz oranlarının düşüşüne paralel olarak tüketici kredileri pazarındaki faiz oranlarının rekabetçi seviyelere gerilemiş, ancak kredi kartı faizlerinin piyasa faizlerindeki düşüşe tepkisi çok yavaş olmuştur. Öte yandan, bankalar 2000 ve 2001 krizler sırasında fonloma maliyetlerindeki artışları kısa bir süre içerisinde kredi kartı faiz oranlarına yansıtmıştır.Türkiye'de Merkez Bankası 2006'dan itibaren kredi kartı faiz oranları içın üst limit belirlemeye başlamıştır. Kredi kartı faizlerine ilişkin yeni düzenlemeler de hükümetin gündeminde yer almaktadır. Ancak, etkin ve verimli bir düzenlemenin tasarlanması ve uygulanması öncelikle kredi kartı pazarındaki rekabetin güçlü bir analizinin yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Kredi kartlarının ekonomideki önemi, özellikle de parasal aktarım mekanizmaları açısından önemi son yıllarda sürekli artmaktadır. Toplam kredi kartı sayısı 37,3 milyona ulaşmış, kredi kartı ile yapılan işlemlerin tutarı ise toplam nihai tüketim harcamalarına oranla yüzde 23 seviyesine çıkmıştır. Bu nedenle, doğru tasarlanmamış bir düzenleme bütün ekonomi üzerinde olumsuz sonuçlara yol açabilir.Tezin ilk bölümünde, kredi kartı pazarındaki fiyat rekabeti analiz edilmiştir. Dinamik bir panel veri modeli üzerinde sistem GMM yöntemi ile yapılan regresyon, kredi kartı faizlerinin fonlama maliyetlerindeki değişimlere ekonomik olarak duyarsız olduğu ortaya koymuştur. Bu sonuç, kredi kartı pazarında fiyat rekabetinin işlemediğini göstermektedir.İkinci bölümde, pazardaki fiyat dışı rekabet incelenmiştir. Bankalar müşterilerine fiyat dışı faydalar sağlayarak müşteriler için kart değiştirme maliyetleri yaratmaktadır. Bu çalışmada kredi kartı sahiplerine sunulan fiyat dışı faydaları iki gruba ayırmaktayız: Genel bankacılık hizmetleri üzerinden sağlanan faydalar ve kredi kartı kullamına bağlı faydalar. Bir başka ifadeyle, genel bankacılık hizmetlerinin kalitesi ve banka özelliklerinin müşterilerin kredi kartı şeçiminde kredi kartlarının döğrudan sağladığı fiyat dışı faydalar kadar önemli olduğunu ileri sürmekteyiz. Ampirik analizlerimiz, her iki gruptaki fiyat dışı fayda unsularına ilişkin göstergeler arttıkça, bankaların müşterilerine daha yüksek kredi kartı faiz oranları uygulayabildiğını göstermektedir. Bu nedenle, Türkiye'de kredi kartı pazarında rekabetin faiz oranları üzerinden değil, fiyat dışı unsurlar üzerinden yürütüldüğü sonucuna varmaktayız.