Phylogeography and evolutionary history of whiting (Merlangius merlangus) and picarel (Spicara spp.) along the Turkish coastal waters


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ÇEVRE BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇEVRE BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ASLI ŞÜKRİYE ŞALCIOĞLU

Danışman: İBRAHİM RAŞİT BİLGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Türk Boğazlar Sistemi'nin (TBS), Spicara flexuosa ve Spicara maena ile Merlangius merlangus'un evrimsel tarihi ve filocoğrafyasına etkisi incelenmiştir. Çalışmanın sonunda Spicara cinsine ait üç türün mitokondriyal DNA genlerine (16S, CO1, cyt-b) göre ayırt edilebildiği görülmüştür. S. maena ve S. flexuosa ise IRBP çekirdek geninin bir parçası kullanılarak da analiz edilmiştir. Moleküler analizler, S. maena'yla karşılaştırıldığında, Spicara flexuosa'nın Türk kıyı sularında önemli ölçüde yaygın bir tür olduğunu göstermiştir. Morfometrik ölçümler ise S. maena' nın S. flexuosa'dan küçük olduğunu göstermektedir. Spicara flexuosa'nın Türkiye kıyı sularındaki alt populasyonlarında genetik bir ayrımın görülmemesi ise, bu türün bu sularda genetik olarak benzeştiğini, TBS'nin ise bu türün gen akımı için bir koridor görevi üstlendiğini göstermektedir. Merlangius merlangus türünde ise mitokondriyal DNA genleri (CO1, cyt-b) ve çekirdek geni (RAG1) kullanılmıştır. Bu çalışmada, mitokondriyal DNA sonuçları baz alındığında, örnekleme yapılan istasyonlarda, biri Türk kıyı suları ve Yunanistan'da (M. m. euxinus) ve diğeri de Atlantik'te (M. m. merlangus) iki alt türün varlığı doğrulanmıştır. Cyt-b geni baz alındığında ise, Türkiye kıyı sularında yüksek seviyede genetik bir farklılaşmanın görülmesi, TBS'nin bu türün dağılımı için bir bariyer olabileceğini göstermektedir. Ege Denizi ve Karadeniz'deki mezgit popülasyonları farklı stoklara ait oldukları için, korunmaları için farklı koruma stratejileri gerekmektedir.