Comparison of a morphological learner to child acquisition of the Turkish aorist

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: KAAN BAYAR

Danışman: ÜMİT ATLAMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma gözetimli bir biçimbilimsel kural öğrenme modeline Türkçe'deki geniş zaman ekini öğrenmesini incelemeyi ve sonuçları iyileştirecek parametreleri keşfetmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada, Albright ve Hayes (2002)'den uyarlanmış gözetimli bir biçimbilimsel kural öğrenme modeli uygulanmıştır. Bu model, tek bir biçimbilimsel özelliği farklı olan sözcük çiftlerine dayanarak kurallar üretmektedir. Bu araştırmada, Nakipoğlu ve Ketrez (2006)'nın çocuk dil edinimi verilerinin, modele ait öngörülerle karşılaştırılması sonucunda modelin etkililiğini değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bulgular, modelin ünlü uyumunun genel örüntülerini yakaladığını ve çok heceli biçimlerde iyi performans gösterdiğini, ancak tek heceli fiillerde -özellikle titreşimli ünsüzle bitenlerde- zorlandığını göstermiştir. Ayrıca bu araştırma, hece bilgisinin Türkçede geniş zaman ekinin öğrenilebilirliğini nasıl etkilediği incelenmiş ve modele eklenen ekstra parametrelerle de deneyler gerçekleştirilmiştir. Genel olarak, çalışma kural tabanlı yaklaşımların Türkçe biçimbilimi modellemelerindeki sınırlılığını ortaya koymakla kalmamış. Aynı zamanda hece bilgisinin, geniş zaman ekinin öğrenilebilirliğine nasıl katkı sağladığını da göstermiştir. Bu çalışma, düzeltici geri bildirim uygulanması gibi sonuçları potansiyel olarak değiştirebilecek birkaç iyileştirmeler önermektedir. Bu çalışmanın, hesaplamalı modeller ile insan dil edinimi arasındaki paralelliklerin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmuştur.