The role of mobile genetic elements on the surfactant enhanced bioremediation of petroleum contaminated soil
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ÇEVRE BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇEVRE BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ASLINUR ÇALIŞIYOR
Danışman: ULAŞ TEZEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:PHC ile kontamine olmuş topraklarda biyoremediasyon süreci, söz konusu bileşiklerin düşük çözünürlükleri ve mikroorganizmalar tarafından zor erişilebilir olmaları nedeniyle verimlilik açısından ciddi kısıtlamalar içermektedir. Bu çalışmada, non-iyonik sürfaktanlar olan Tween-20 ve Triton X-100'ün, petrol ile zenginleştirilmiş mikrobiyal konsorsiyumun (PEC) PHC bozunumu üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Deneyler, PEC'in ham petrol ve sürfaktanların farklı kombinasyonları altındaki performansını karşılaştırmalı olarak inceleyecek şekilde tasarlanmıştır. Mikrobiyal büyüme, toplam petrol hidrokarbonu (TPH) giderimi, gen ekspresyonu ve mobil genetik element (MGE) mobilizasyonu değerlendirilmiştir. PEC + Ham Petrol + Tween-20 grubunda, mikrobiyal sayım 4. gün sonunda 1.1 × 10⁸ CFU/mL'ye ulaşırken; bu değer, sadece ham petrol içeren grupta 5.0 × 10⁷ CFU/mL ve sadece Tween-20 içeren grupta 4.7 × 10⁷ CFU/mL olarak ölçülmüştür. TPH seviyesi, PEC + Tween-20 grubunda 0.59 ± 0.50 mg/g'a kadar düşmüş; bu değer, PEC grubunda 0.78 ± 0.11 mg/g ve sadece ham petrol içeren kontrol grubunda 3.66 ± 0.18 mg/g olarak kaydedilmiştir. Transkriptom analizleri, Tween-20'nin hem hidrokarbon bozunumu hem de stres yanıtı ile ilişkili genleri indüklediğini göstermiştir. ISPre2 transpozonunun pMAT1 plazmidinin sacB bölgesine (4664 bp, CTAA ve 4140 bp, TTAA) sıkça entegre olduğu görülmüş ve bu bölgelerdeki yerleşimler, hidrokarbon katabolizmasında görevli gen kümeleri ile ilişkilendirilmiştir. Buna karşılık, Triton X-100 orta düzeyde mikrobiyal büyüme ve bozunum sağlamış (TPH: 2.52 ± 1.13 mg/g, PEC + TX) ancak transkripsiyonel ve genetik aktivasyon düzeyi sınırlı kalmıştır. Sonuçlar, Tween-20'nin PHC biyoyararlanımını artırarak ve mikrobiyal adaptif yanıtları destekleyerek biyoremediasyon verimliliğini anlamlı ölçüde iyileştirdiğini ortaya koymaktadır.