Making of the Ottoman policemen (1876-1918)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SÜHEYLA NİL MUSTAFA

Danışman: NADİR ÖZBEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Osmanlı polis teşkilatının Zabtiye Nezareti adı altında kurulmuş olduğu tarihten imparatorluğun nihayete erdiği zamana kadar geçen sürede (1876-1918) bu kurum mensupları olan polis memurlarının sosyal tarihine ışık tutmayı hedeflemektedir. Fransız düşünür Foucault'nun özne kurulumu ve modern iktidar kavramsallaştırmalarından yola çıkarak bu tezde son dönem Osmanlı polis kurumu, polis memurlarının zihniyet ve davranışlarını şekillendiren modern bir iktidar aygıtı olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda modern bir iktidar aygıtı olarak polis kurumu kurum içi eğitim ve disiplin faaliyetleri yoluyla polis memurlarının çeşitli beceri, bilgi birikimi, tavır ve niteliklere sahip birer özne olarak kurulmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada Başbakanlık Osmanlı Arşivleri'nden elde edilmiş belgelerden, Osmanlı polis kurumu tarafından hizmet içi eğitim için 1911-1918 yılları arasında yayınlanmış olan Polis Mecmuası ve Polis gazetelerinden ve polis okulu ders kitaplarından yararlanılmıştır. Osmanlı polisi konusunda şimdiye kadar yapılmış olan çalışmalar çoğunlukla polisin kurumsal tarihini yani idari yapıdaki dönüşümü polis nizamnameleri ve kurumsal yapılanmayı irdeleyerek ele almaktadır. Böylelikle de polis kurumunun temel aktör-leri olan polisleri, onların zihniyet ve davranış biçimlerini yani öznelli-klerini değerlendirmeden kurum yapısını tartışmaktadır. Bu çalışma ise modern Osmanlı polis kurumunu, bu kurumun baş aktörleri olan polis memurlarını merkeze alarak değerlendirmekte ve böylece polis literatüründe kenarda bırakılmış olan polis memurlarının sosyal tarihine ışık tutmayı hedeflemektedir.