Life experiences of mothers of children with intellectual disability
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: GÖKÇE PİROĞLU AKÇAKMAK
Danışman: ZEYNEP HANDE SART
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin yaşam deneyimlerinin araştırılmasıdır. Zihinsel engelli bir çocuğa sahip olmanın anne ve aileyi nasıl etkilediğini daha iyi anlamak için yapılan bu çalışmada katılımcıların çocuğunun teşhisinden önceki ve sonraki deneyimleri, engellilik hakkındaki bilgi ve ihtiyaçları, günlük yaşamdaki annelik roller, aileleri ve toplumla olan ilişkileri ve engelli çocuğa sahip olmanın yaşamlarına katkıları anneler tarafından dile getirilmiştir. Bu amaçla, hafif düzeyde zihinsel yetersizlik tanısı almış 9 çocuğun annesi ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeden önce annelere demografik form doldurtulmuştur. Çalışmaya katılan annelerin çocuklarının yaşları 7 ile 15 arasındadır. Çalışmaya katılan tüm çocuklar en az 5 yıl once hafif zihinsel engelli tanısı alarak kaynaştırma yoluyla eğitim kapsamına alınmış ve rehabilitasyon merkezlerinden özel eğitim almaya devam etmişlerdir. Çalışmadaki tüm anneler ev hanımı olup orta ve düşük sosyoekonomik düzeyden gelmektedir. Annelerin eğitim seviyesi ilkokul ve lise aralığındadır. Görüşmelerden elde edilen bulgular tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda zihinsel engelli çocuk annesi olmanın yalnızca zorlayıcı değil, aynı zamanda mutluluk veren bir duygu olduğu görülmüştür. Anneler, birçok defa çocuklarının ihtiyaçlarını karşılamak için çabalarken yorulduklarını ifade etmiş olsalar da engelli bir çocuğa sahip olmanın onlara çok şey öğrettiğini ve bundan büyük mutluluk duyduklarını vurgulamışlardır. Çalışmanın sonucunda annelerin çeşitli desteklere ihtiyaç duydukları ve kendilerinin ölümünden sonra çocuklarına ne olacağına dair yoğun bir kaygı yaşadıkları görülmüştür. Ayrıca, anneler sosyal hayatta ve okul ortamında çocuklarının ayrımcı ve olumsuz bir tutuma maruz kalmasından rahatsızlık duyduklarını belirtmişlerdir. Yapılan analizler, zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin aile ve sosyal hayatlarında çeşitli sorunlar yaşadıklarını göstermiştir. Zihinsel engelli çocuğa sahip olmanın duygusal yükü, çocuklarının engeli yüzünden çeşitli ortamlarda dışlanması, annenin günlük ev yaşamında yerine getirmesi gereken sorumluluklar ve bu sebeple diğer çocuklarını ve hayatını ihmal etmesi annenin üzerindeki baskıyı arttırmaktadır. Bu sebeple anneler hayatlarını zihinsel engelli çocuklarına adamışlardır.