Using genetic algorithms with lexical chains for automatic text summarization

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MİNE BERKER

Danışman: TUNGA GÜNGÖR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Elektronik ortamda bulunan bilginin miktarının hızla artmasıyla, kullanıcılara bu bilginin içindeki önemli içeriği ayırt etmekte yardımcı olacak araçlar önem kazandı. Otomatik metin özetleme, bir girdi metni alıp içindeki en önemli içeriği seçip çıkartarak bu probleme hitap etmeyi amaçlamaktadır. Ancak metindeki belli başlı bilginin belirlenmesi değişik unsurlara dayanmakta ve otomatik metin özetlemenin önemli sorunlarından birini oluşturmaya devam etmektedir. Literatürde bazı çalışmalar metindeki sözcüksel bağlılığın göstergesi ve metin özetlemenin ara gösterimi olarak sözcük zincirlerini kullanmıştır. Ayrıca, elle yaratılmış özetlerle en çok ilintili metin özelliklerini ayırt ederek, özetlere götüren kalıplar öğrenmek için genetik algoritmalardan faydalanan çalışmalar da bulunmaktadır. Bu çalışmada, özetlemenin bu iki yaklaşımını birleştiriyoruz. Öncelikle, metinde bulunan sözcüksel bağlılıktan yararlanmak için sözcük zincileri hesaplanıyor. Ardından, metinle ilgili bu derin seviyedeki bilgi, daha üst seviye analiz sonuçları ile birleştiriliyor. Sonunda, metinle ilgili değişik seviyelerde bilgi veren bütün bu sonuçlar, genetik algoritmalar kullanılarak birleştiriliyor.