Localization of multiple sound sources in three dimensional environments
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MURAT ENGİN ÜNAL
Danışman: SADIK FİKRET GÜRGEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ses kaynağı yeri belirlenmesinin telekonferans, konuşma tanıma, konuşmacı belirleme, otomotiv ortamında konuşma sinyali alma, yankılı ortamlarda ses yakalama,büyük odalarda ses kaydı ve işitme cihazı tasarlama gibi birçok uygulaması bulunmaktadır.Ses kaynağının yerini bulmanın bir yolu geliş yönü değerlerini kullanmaktır. Bu değer,mikrofon dizisinin orta noktası ve ses kaynağı arasındaki doğru ile mikrofon dizisinitaşıyan doğru arasındaki açıyı ifade etmektedir. Geliş yönü değerleri genellikle, ilk olarakiki farklı mikrofon tarafından algılanan sinyallerin geliş zaman gecikmesi değerlerinintahmin edilmesi, sonra da bu değerin diğerine dönüştürülmesi ile belirlenir. Geliş zamangecikmesi değeri ise çapraz-güç tayfı fazı katsayıları ile tahmin edilir.Bu tezde, üç boyutlu ortamlarda bulunan çok sayıdaki ses kaynağının yerlerini tespitedebilecek yeni bir yöntem önerilmiştir. İlk olarak, CSP katsayılarının eşzamanlı birbiçimde toplanması yöntemi ile DOA tahminleri bulunmuştur. Daha sonra bu tahminler,mikrofon dizisi tasarımına bağlı olarak çalışan ve bir tutarsızlık ölçüsünü esas alan yeni biryaklaşımla gruplandırılmıştır. Her bir ses kaynağı için DOA tahmini üçlüleri bulunduktansonra bunların yerleri üç koninin kesişim noktalarını bulmak için geliştirilen, tek değişkenebağlı bir fonksiyon üzerinde çalışan bir arama metodu yardımıyla bulunur.Ortamda birden fazla ses kaynağının bulunması bu probleme iki zorlukgetirmektedir. Birincisi, ses kaynakları arasındaki ilgileşimin geliş zamanı değerlerinintahmini sürecini saptırması, İkincisi ise, tüm kesişim noktaları arasından doğru kesişimleribulmak için çoklu mikrofon dizileri tarafından hesaplanan çoklu geliş yönü tahminlerininses kaynakları ile eşleştirilmesi zorunluluğudur. Bir başka önemli zorluk ise ortamın üçboyuta genellenmiş olmasıdır.viiDeneyler hem benzetim hem de gerçek akustik ortamda gerçekleştirilmiştir.Sonuçlar, algoritmanın karşılaştığı karmaşıklıklar, deneylerde kullanılabilen mikrofonsayısı ve bunları çeşitliliği göz önünde bulundurulduğunda oldukça umut vericidir.