The functional categories and phrase structure of Sason Arabic

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: FARUK AKKUŞ

Danışman: BALKIZ BAŞARAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı temel olarak Sason Arapçası'nın işlevsel kümelerini ve öbek yapısını incelemektir. Bu çalışmada Yetinmeci Çizgi (YÇ)'nin ana öncülleri uyarlanarak ve dilin biçimbilimsel özelliklerine dayanarak, işlevsel yansıtmaların sözdizimsel gösterimleri analiz edilmiştir. Bu çalışmada, ilk olarak, zaman yansıtmasında yer kaplayabilecek unsurların biçimsözdizimsel özelliklerini açıklamak amacıyla bu yansıtma incelenmiştir. Zaman unsurlarının ve eylemsel biçimbilimin betimlenmesi Sason Arapçası'ndaki karmaşık zaman kiplerinin sözdizimsel analizlerine olanak sağlamıştır. Dilde gözlenen çeşitli zaman aynılaşması örneklerine bakılarak ve Stowell 1996, 2005, Giorgi & Pianesi 1997 benimsenerek, alt katmanın iki farklı zamandan oluştuğu iki katmanlı bir zaman yansıtması önerildi. Bu önerinin temel nedenlilikleri Sason Arapçası'na mahsus olan geçmiş zaman eki kə- ve diğer Arapça lehçelerinden farklı işlevlere sahip olan kwn yardımcı fiilidir. Ayrıca, Sason Arapçası'ndaki tümcesel olumsuzluğa bakılıp eylem tümceleri ile ad tümcelerinde olumsuzluğun zaman kipine göre sırasının farklı olduğu sonucuna varılmıştır (Akkuş & Benmamoun 2014). Bu inceleme dillerarası etkileşimin Sason Arapçası'nın tümcecik yapısı, yani baş değiştirgenliği ve olumsuzluğun zaman kipine göre pozisyonu, üzerindeki etkisine ışık tutmuştur. Buna ek olarak, olumlu ve olumsuz ad cümlelerinde görülen adılsıl unsurun da Doron (1983, 1986) doğrultusunda, dağıtımsal ve biçimsel sesbilimsel özellikleri dolayısıyla Pron olarak adlandırılması gerektiğini savunduk. Sonuç olarak, Sason Arapçası'nda tümcenin bilgisel yapılanmasına bağlamında olası sözcük diziliş farklılıkları incelendi ve bu çalışmada Sason Arapçası için öne sürülen öbek yapısı çerçevesinde bu diziliş farklılıklarının söz dizimsel türetimi tartışıldı. Bu tartışma öznelerin pozisyonlarını ve Sola Kaydırılan Biçimcesel unsurları da içermiştir.