End-to-end open vocabulary keyword search
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BOLAJI YUSUF
Danışman: MURAT SARAÇLAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Anahtar Sözcük Arama (ASA), yazılı olarak verilen sorgu sözcüklerinin konuşma kayıtlarında aranması problemini çözer ve böylece büyük konuşma arşivlerinden arzulanan bilginin edinilmesini ve bu arşivlerin otomatik olarak kataloglanmasını kolaylaştırır. Geleneksel ASA yöntemi, konuşma arşivinin bir otomatik konuşma tanıma (OKT) sistemi kullanılarak metne çevirilmesi ve ardından elde edilen transkriptlerde sorguları arama sürecini içerir. Bu yaklaşım olgunlaşmış ve güvenilir bir teknolojiye dönüşmüş olsa da, OKT tabanlı kataloglama karmaşık bir işlemdir. Bu tezde, OKT tabanlı sistemlerdeki çizge çözümlemesi ve sembol eşleştirmesini iki adet kodlayıcı sınır ağı çıktısının iç çarpımı tabanlı daha basit bir arama yöntemi ile değiştiren, uçtan uca yapay sınır ağı tabanlı özgün bir ASA yöntemi önerilmektedir. Bu yöntemde, konuşma belgeleri bir kodlayıcı ile vektörel dizilere dönüştürülmekte ve sorgu metinleri de başka bir kodlayıcı vasıtasıyla aynı vektör uzayına yansıtılmaktadır. Sonrasında arama işlemi, sorgu gösterimlerininin konuşma dökümanına ait vektörel dizileri ile iç çarpımlarını karşılaştırarak gerçekleştirilir. Konuşma gösterimleri içinde sorgu gösterimine yüksek iç çarpım skoruna sahip bölgeler isabet olarak değerlendirilir ve düşük iç çarpım değerine sahip yerler ise ilgisiz konuşma olarak değerlendirilerek göz ardı edilir. Ayrıca, kısıtlı eğitim verisine sahip diller için bu tezde önerilen yöntemin uygulanabilirliğini artıran çok dilli bir eğitim stratejisi benimsenmiştir. Son olarak, konuşma içindeki metni arama problemi olan ASA ile metin içindeki metni arama problemi birlikte öğrenen bir yöntem de önerilmiştir; böylece önerilen konuşma kaydı olamayan metinlerin de ASA modeline entegre edilmesi sağlanmıştır. Çeşitli dillerde gerçekleştirilen derinlemesine deneyler ile, önerilen yöntemin birçok özelliği analiz edilmiş ve OKT tabanlı ASA sistemlerine hem alternatif hem de bu sistemlerin eksiklerini giderebilen bir tamamlayıcı olarak güçlü bir ASA sistemi olarak uygulanabilirliği ortaya konmuştur.