Metabolic pathway analysis of the enzyme-deficient human red blood cells
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: CEMİL SERHAN TACER
Danışman: ŞEFİKA KUTLU ÜLGEN
Özet:ÖZET İNSAN KIRMIZI KAN HÜCRELERİNDE ENZİM EKSİKLİKLERİNİN METABOLİK YOLİZİ ANALİZİ İnsan kırmızı kan hücrelerindeki yaygın enzimopatılerin analizi, metabolik yolizi analizi ile gerçekleştirilmiştir. Her bir enzim eksikliği vakasına tekabül eden temel akı yollan (EFM), hastalarda karşılaşılan fizyolojik durumların açıklanabilmesi için fonksiyonel yeterlilik bazında analiz edilmiştir. EFM'lerin hesaplanmasında, simulasyon araçları olarak METATOOL ve FluxAnalyser kullanılmıştır. İnsan kırmızı kan hücrelerinin metabolik davranışlarıyla ilgili olarak literatürde bildirilen deneysel bulgular, EFM analiz sonuçlan ile karşılaştınlmıştır. Sonuçlar, bazı enzim eksikliklerinin ciddi hemolitik anemiye neden olabileceğini gösterir şekilde, klinik verilerle örtüşmektedir. Trioz fosfat izomeraz (TPI) eksikliği vakasında, dihidroksiaseton fosfatın (DHAP) harici metabolit olarak alınmasının, eritrositin hayat devamlılığında etken olduğu görülmüştür. Metabolik ağlann etkinlik ve esnekliklerinin incelenmesinde yeni bir yaklaşım, kontrol-efektif akı (CEF) dağılımın hesaplanmasıdır. Eritrositlerdeki metabolik reaksiyonlann CEF değerleri, enzimopatilerin incelenmesinde bir araç olarak kullanılmıştır. CEF analizi, hücresel hayatın devamlılığı için gerekli olan kofaktörler, yani ATP ve NADPH, baz alınarak yapılmıştır. Bu analizin sonunda, glutatyon redüktaz reaksiyonu, kırmızı kan hücrelerindeki bilinen hayati rolüne paralel olarak, enzimopatilerde gerçekleşen tüm reaksiyonlann en etkini olarak tespit edilmiştir. Nihai sonuçlar, klinik bulgularla çoğunlukla uyum içindedir. EFM ve CEF analizlerinin, eritrosit enzimopatilerinin analizinde gelecek vaat ettikleri görülmüştür. Optimal EFM'lerin hesaplanması ve yorumlanmasında, verim analizi, alternatif araç olarak kullanılmıştır. Son olarak, bir başka yeni metot, metabolik uyumun minimizasyonu metodu (MOMA), enzim eksiklilerinin yorumlanmasında kullanılmış olup, sonuçlan geleneksel bir metot olan akı dengesi (FBA) analizi sonuçları ile karşılaştırılmıştır..