Question analysis and information retrieval for a Turkish question answering system: Hazırcevap

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: CANER DERİCİ

Danışman: TUNGA GÜNGÖR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada lise öğrencilerinin eğitimlerine yardımcı olması için geliştirilen kapalı-alan Türkçe tek cevaplı Soru Cevaplama (SC) sisteminin inşasında tasarlanan soru analizi ve bilgi çıkarımı (BÇ) modülleri için geliştirilmiş teknikler anlatılmakta ve değerlendirilmektedir. Verilen bir soruda tam olarak neyin sorulduğu ve cevaplamanın ne şekilde yapılması gerektiğini belirlemek için sorudan gerekli bilgileri çıkartan soru analizi, bir soru cevaplama sisteminin en önemli parçalarından biridir. Bu nedenle bu çalışmada soru analizindeki en önemli iki problem olan odak çıkarımı ve soru sınıflandırılması problemlerine, kural tabanlı ve Saklı Markov Modeli (SMM) tabanlı modellerin sentezinden oluşan ve sorudaki kelimeler arasındaki bağlılık ilişkilerini kullanan çözümler sunulmuştur. Ek olarak bir SC sisteminin bir başka önemli modülü olak BÇ modülü de incelenmiş, ve içerisinde verilen sorunun cevabının aranacağı ilgili bilgileri kümesinin verimli bir şekilde çıkartılması için de teknikler önerilmiştir. BÇ modülü, soru ile ilgili döküman ve pasajları Indri ve Apache Lucene arama motorlarını kullanarak bulmaya çalışmaktadır. Sunulan çözümler, üzerine sadece cevap modülünün eklenmesiyle tam bir SC sisteminin oluşturulabileceği bir altyapı oluşturmaktadır. Önerilen tüm çözümlerin karşılaştırmalı deneyleri, baz modelleri ile birlikte sunulmuştur. Bu çalışmada aynı zamanda, elle toplanıp işaretlenmiş Türkçe standard veri kümesi, bu alanda daha sonraki araştırmalarda kullanılmak üzere genel kullanıma açılmıştır.