Govermental involvement in the establishment and performance to the trade unions during the transition to multi party politics: The case of the worker`s bureau of the republican peoples party
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, MODERN TÜRKİYE TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN
Danışman: MEHMET ASIM KARAÖMERLİOĞLU
Özet:Özet Bu çalışma 1947'de Cumhuriyet Türkiye' sinin, 5018 no.lu ilk Sendikalar Yasası'nın kabulünün hemen ardından kurulmaya başlanan yasal sendikaların bu emekleme aşamalarında, iktidardaki Cumhuriyet Halk Partisinin bu işçi örgütlerine müdahil olma sürecini ve bunun sonuçlarım ele almaktadır. İktidar partisi bu yönlendirici müdahalelerini genellikle istanbul İl Başkanlığı nezdinde kurduğu İşçi Bürosu aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Bu büro İstanbul dışındaki yerlerde de özellikle kamuda istihdam edilen işçiler arasında faaliyet göstermekteydi. Büro yeni kurulan ya da kuruluşlarına ön ayak olduğu sendikaları etkisi altoda tutabilmek için çeşitli araçlar kullanmıştır. Bunlardan en mühimi İstanbul'daki sendikaları iş kollarına bakmaksızın bir araya getiren bir şemsiye örgütü olan İstanbul İşçi Sendikaları Birliği'ydi. Bu Birlik ve Hürbilek gazetesi CHP'nin sendikalar için öngördüğü toplumsal rol ve işlevin bu yapılara özümsetilmesinde etkindiler ve bu rol ve işlevin ne olduğunun anlaşıhnasmda temel önemi haizdirler. Bunların yanında çok partili siyasal rejimin gereği olarak yapılan başka yasal siyasal değişikliklerde çalışma ilişkilerini etkiledikleri oranda incelenmişlerdir. Hükümet partisinin işçi sendikalarına müdahalesi korporatizm plüralizm ayrımı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Korporatizm tek parti dönemi Türkiye'si taruşmalarında sıkça gündeme gelen bir kavram olduğundan ayrıca tartışılmıştır. Gerek fiili uygulamaların, gerekse yasal düzenlemelerin bu İM ideal tip kavrama ne ölçüde yaklaştığının incelenmesi, bu dönemde çalışma ilişkilerinin hangi bağlamda oluşturulmak istendiğine dair önemli ipuçları sağlamaktadır. Çalışmada özellikle fiili uygulamalar bu noktaya odaklanarak taruşılmışur. IV