Acquisition of passives in Turkish

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÜLÜMSER EFEOĞLU

Danışman: HAYRİYE MİNE NAKİPOĞLU DEMİRALP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Türkçe'de edilgen yapının edinimini araştırmayı ve Türk çocukların değişik yapılarda edilgen yapıyı edinmede izledikleri yola ışık tutmayı hedeflemektedir. Sondan eklemeli bir dil olan Türkçe edilgen yapıyı eklendiği fiilin son sesine göre belirlenen sesdeşleri olan bir son ek olarak yansıtır. Bundan dolayı, çocukların hangi ekin düzenli hangi ekin düzensiz olduğunu belirlemede zorluk yaşayacakları beklenmektedir. Türkçe'de edilgen yapının edinimine odaklanan ilk deneysel çalışma olan bu çalışma Türkçe'de çatı eklerinin üretiminin edinimindeki boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.Çocukların bu süreçte izlediği yolu bulmak için, deney grubu olarak yaşları 2;2 ve 7;5 arasında değişen 67 tek dilli Türk çocuğa test grubu olarak da 4 Türk tek dilli yetişkine resim anlattırma tekniği ile test uygulanmıştır. Çocuklar dört gelişimsel gruba bölünmüşlerdir. Edilgen kullanımı iki değişik ortamda test edilmiştir. Bunlar olumlu genel kullanımda ve ?mAz yapılarının içinde edilgen yapıdır. Çalışma birbirlerinden tek heceli, çok heceli, geçişli ve geçişsiz gibi gruplarda ayrılar farklı 71 fiilin 85 kullanımıyla gerçekleşmiştir.Çalışmanın sonuçları çocukların edilgen kullanımına oldukça erken başlamalarına rağmen edinimde çeşitli hatalar içeren bir yol izlediklerini göstermektedir. Özellikle 3;10 ve 5;3 yaşları arasındaki çocukların yüksek oranda düzensizleştirme hatası yapmaları onların belirli bir dönemde düzensiz eki düzenli ek olarak kullandıklarını işaret eder. Yine de dil becerilerindeki artışla ve aksi örneklerle karşılaştıkça düzenli ve düzensiz ek arasındaki ayrıma varıp doğru kullanıma erişirler. Buna ek olarak çocukların ?mAz testinde olumlu ve genel yapıya kıyasla daha iyi bir performans göstererek daha fazla edilgen yapının kullanıldığı gözlemlenmiştir.Özetle, Türkçe'de edilgen edinimi hatasız bir süreç değildir. Aksine bu dönem çocukların dilsel ve dilsel olmayan birçok kaynaktan yararlandıkları gelişimsel bir süreçtir.