DNA barcoding of Robert College campuses' trees: A citizen science initiative


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ÇEVRE BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇEVRE BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GİZEM YILMAZ

Danışman: İBRAHİM RAŞİT BİLGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kentsel ekoloji, insanların çevreleriyle nasıl etkileşimde bulunduklarıyla doğrudan ilgilidir. Kentsel ekosistemi izlemek, çeşitli türler için habitat olarak kullanılan özellikle floranın hızlı ve kesin bir şekilde tanımlanmasını gerektirir. DNA barkodlama, küresel barkod referans kütüphanesini kullanarak türleri genetik bilgileriyle doğru bir şekilde tanımlamaya olanak tanıyan dikkate değer bir moleküler tekniktir. Bu çalışmayı bir vatandaş bilimi projesi olarak tasarladık ve Robert Koleji kampüslerindeki ağaç türlerini öğrencileriyle birlikte tanımlamak için DNA Barkodlama yöntemini bir eğitim aracı olarak kullandık. Farklı sınıf seviyelerinden kırk sekiz öğrenci, veri toplama, morfolojik tanımlama ve DNA ekstraksiyonu gibi araştırmanın çeşitli aşamalarında yer aldı. Robert Koleji kampüsü, yerel floranın kalıntılarının yanı sıra dünya çapında çeşitli bitki türlerini barındıran muhteşem bir kentsel yeşil alandır. Kampüs, Boğaziçi tepeleri üzerinde 24 hektarlık bir alanı kapsar ve yaklaşık altmış farklı ağaç türüne ev sahipliği yapar. Çalışma, DNA Barkodlama yöntemiyle yaklaşık elli ağaç türünü tanımlamayı ve onların filogenetik ilişkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Elli numune için %100 PCR amplifikasyon başarısı elde etmemize rağmen, matK gen bölgesi için beş temiz dizi ve rbcL sekansı için yirmi iki temiz dizi elde edildi. Yedi aile ve on üç cins Juglandaceae, Fagaceae, Apocynaceae, Cupressaceae, Oleaceae, Lauraceae, Malvaceae aileleri ve Cercis, Fraxinus, Pistacia, Celtis, Ficus, Morus, Paulownia, Cinnamomum, Aucuba, Carpinus, Rubus, Quercus, Viburnum cinsleri olarak tanımlandı. Literatürde yer alan İstanbul için dağılım verileri değerlendirilmiş ve taksonomi ve genetik tanımlama bilgileri kullanılarak filtrelenmiştir. İstanbul'a ait bitki dağılım verileri ile taksonomi ve genetik tanımlamadan elde edilen bilgiler kullanılarak değerlendirildi ve filtrelendi. Türkiye için yirmi iki örnekde on yedi yerli ve beş yabancı kökenli takson bulunmuştur.