Modernization through dancing bodies in Turkey

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ZEYNEP GÜNSÜR YÜCEİL

Danışman: ARZU ÖZTÜRKMEN YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türk Devlet Balesi kurumlarının ilk otuz yılını incelemeyi hedeflemektedir. Öncelikle, Türk balesinin özneleri ile yapılan sözlü tarih görüşmelerini, ayrıca dönemin gazete ve dergilerinde çıkan eleştiri yazılarını kaynak olarak kullanmaktadır. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, balenin, bir sanat dalı olarak oluşmasına ve Avrupa/Amerika'daki balenin kurumsallaşma sürecine bakan genel bir değerlendirme sunulmaktadır. İkinci bölüm Türkiye'de dans teorisini oluşturan çalışmaları gözden geçirmektedir. Üçüncü bölüm kendi içinde ikiye ayrılmıştır. Türk balesinin ilk eğitim kurumu, Ankara Devlet Bale konservatuarının oluşturulmasına ve bunu izleyen süreçte bu kurumdan mezun olanlarla ilk profesyonel dans topluluğunun, Ankara Devlet Bale Topluluğunun kurulma hikâyesine odaklanan bu bölümün ardından; Türk balesinin önemli aktörlerinin tanıtıldığı ikinci bölüm gelir. İngiliz bale eğitmenleri ve koreografları Türk balesini kuran kişiler olarak, Türk bürokratları devleti temsil eden resmi kimlikler olarak ve son olarak da bu kurumlardan yetişen Türk dansçıları, bale sanatının Türkiye'deki ilk temsilcileri olarak incelenirler. Dördüncü bölüm, Türk balesinin kurumsallaşma sürecine odaklanarak bu sürecin sancılarını analiz eder. Beşinci bölüm, `ulusal' bir bale sanatının yaratılma çabalarına ve `ulusal'ı oluştururken yaşanan dönemin sanatsal, kültürel, politik tartışmalarına odaklanır. Farklı ulusallık kimlikleri ile ilgilenir. Altıncı ve son bölüm, Türk bale sanatçılarının kişisel hikâyelerini ve bu hikâyelerin içindeki toplumsal cinsiyet, tutku, hüsran ve arayışları dile dökmeye çalışan; hafızalara ses bulmaya çalışan bir anlatıdır. Anahtar kelimeler: Türk balesi, kurumsallaşma, modernleşme, hafıza, kimlik