Evaluation of mechanisms of increasing soil quality via plant-microorganism interactions in a mine tail


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ÇEVRE BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GİZEM KIYAK

Danışman: NEŞET CEVDET TOLGA EMRE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Arbusküler mikorizal funguslar bitki köklerinde simbiyotik yaşayan mantarlar alemine ait mikroorganizmalardır. Arbusküler mikorizal mantarı, kökünde yaşadığı konak bitkiye su, makro ve mikro besinler sağlarken, bitkiden de karbon kaynağı olarak fotosentez ürünü olan şekerleri tedarik eder. Bu araştırmada, Kütahya' daki bir maden bölgesi toprağının remediasyonunda bitki-mikoriza ilişkisinin rolü değerlendirilmiş ve bu remediastonun ardındaki genetik mekanizmalar aydınlatılmıştır. Arbusküler mikoriza mantarının bitkinin büyümesi, bitkinin metal absorpsiyonu, toprak verimliliği ve bitkinin metal taşıyıcı genlerinin ekspresyonu üzerindeki etkilerini değerlendirmek için Sorghum bicolor L. bitkisi ve Rhizophagus irregularis mikorizası ile bir sera seti kurulmuştur. Mikorizanın bitki büyümesini çimlenme aşamasında dahi arttırdığı ve çimlenme sonrası süreçte ise özellikle kök büyümesini arttırdığı görülmüştür. Mikorizalı bitki köklerinin daha fazla büyüme göstermesi ve yine bu köklerdeki YSL-15 geninin daha fazla ekspres olması mikorizalı bitki köklerindeki metal absorpsiyonunu mikorizasız olanlara kıyasla önemli ölçüde arttırmıştır. Kökten gövdeye metal translokasyonunun mikorizalı bitkilerde daha fazla olduğu görülmüştür. Bunlara ilaveten, mikorizanın toprak verimliliğinin artmasına sebebiyet verdiği fakat bunu glomalin üretimiyle yapmadığı görülmüştür. Glomalin üretiminin ve glomalin geninin ekspresyonunun topraktaki metal türü ve konsantrasyonuna bağlı olabileceği öne sürülmüştür. Buradaki bitki ve mikoriza simbiyoz seviyesinin sıcaklığa bağlı olarak değişkenlik gösterdiği görüldüğünden, Kütahya' da yapılacak olan fitoremediasyon saha çalışmasının Haziran ve Ağustos ayları arasında yapılması önerilmiştir.