A tripartite division of stative verbs in Turkish

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NAGİHAN KISA KAZ

Danışman: DİDAR AKAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Türkçe'deki durum bildiren eylemlerin anlambilimsel ve sözdizimsel özelliklerini iki yeni analiz olan Maienborn (2003, 2005, 2007) ve Rothmayr (2009) çerçevesinde araştırmaktadır. Türkçe'deki durum bildiren eylemler için üç yönlü bir ayrım önerilmektedir: (i) Kimian durumlar (K-durumlar), (ii) Davidsonian durumlar (D-durumlar), ki bu iki yönlü ayrım Maienborn'da (2003, 2005, 2007) önerilmiştir, ve (iii) İki anlamlı durumlar (E-durumlar). Bu üç yönlü ayrım literatürde var olan testler ve bu çalışmada önerilen yeni araçlarla desteklenmektedir. Söz konusu araçlarda, durum bildiren eylemlerin, belirli görünüşsel bilgiler taşıyan iki art-fiil -(y)Adur ve -(y)Iver ve iki zarf-fiil -(y)A…(y)A ve -(A/I)r….-mAz ile uyum(suzluk)una dayanarak Türkçe'deki durum bildiren eylemler için üç yönlü ayrım güçlendirilmektedir. -(y)Adur ve -(y)A…(y)A birimlerinin durum bildiren eylemlerde dağılımıyla, K-durumlar/D-durumlar ayrımının Türkçe'de de var olduğu önerilerek K-durumların her iki birimle de uyumsuzken D-durumların her iki birimle de uyumlu olduğu gösterilmektedir. Öte yandan, -(y)Iver ve -(A/I)r….-mAz birimlerinin durum bildiren eylemlerde dağılımı, bu birimlerin her ikisinin de durum bildiren eylemlerle durum anlamı altında uyumsuz olduğunu göstermektedir, ki bu da ayrımdaki tüm türlerin durum anlamı taşıdıklarını desteklemektedir. Ayrıca belirli eylemlerin hem durum hem de olma okuması arasında belirsiz olduğunu göstererek, var olan ikili ayrıma yeni bir tür olarak E-durumlar önerilmektedir. Bu eylemlerin görünüşsel anlamları belirteç kullanımıyla belirginleştirilebilir ve bu sebeple de oldukça bağlam bağımlıdırlar. E-durumların bu iki anlamlı doğası, özellikle -(y)Iver ve -(A/I)r….-mAz ile kullanıldığında kendini göstermektedir çünkü E-durumlar bu iki birimle de ancak olma okuması ile uyumludur.