A paradigm gap in Turkish
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MUHAMMED İLERİ
Danışman: ÖMER FARUK DEMİROK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde, -(y)ASI eki ile oluşturulan Türkçe istek yapılarının uyum dizisinde bir boşluk olduğunu savunuyorum. Bu iddiamı bir kabul edilebilirlik yargısı deneyinden (N = 181) ve derlem sıklıklarının dağılımından edinilen kanıtlara dayandırarak 3. çoğul iyelik uyum eki barındıran istek fiillerinin eksikli olduğunu savunuyorum. Tespit ettiğim boşluğun nedenini açıklamak için öncelikle ilgili dizinin içindeki temel tanımlama prosedürünün 3. çoğul istek formunu üretmek için güvenilir bir temel biçim seçmekte başarısız olduğunu öne sürerek benzetme temelli bir açıklama sağlıyorum. Diğer bir deyişle, temel olarak kulanılacak bir biçim tanımlamadaki belirsizlikten dolayı her ikisi de konuşmacı üretimlerinde gözlemlenen iki sözcük biçimi arasında bir rekabet olduğunu savunuyorum. Ardından, bu çözümlemeye ek olarak, Dağıtılmış Biçimbilim modelini kullarak bu boşluğu açıklayabilecek alternatif bir çözümleme sunuyorum. Eldeki veriler ışığında bu iki çözümlemeyi karşılaştırarak, tespit ettiğim boşluğu açıklamak için benzetmeye dayanan çözümlemenin Dağıtılmış ̧Biçimbilim çözümlemesinden daha iyi olduğunu savunuyorum. İstek yapılarındaki boşluğun yanı sıra, Türkçede çağrışımsal çoğul yapılarının dizisinde, bu sefer farklı bir çözümleme gerektiren bir takım boşlukları tartışıyorum. Bu boşlukların, en iyi, Dağıtılmış ̧Biçimbilim araçlarını kullanarak yerel bir yer değiştirme işlemi ve iki çoğul özelliğin bitişikliğinin yasaklanmasıyla açıklanabileceğini savunuyorum. Bu tezde tartıştığım ve Türkçede tespit ettiğim farklı türlerde bu boşlukları göz önünde bulundurarak, biçimbilim modellerimizin hem olasılıksal hem de gerekirci genellemelere izin verebilmesi gerektiğini öneriyorum.