Burnout dynamics
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: FERİDE ŞÜHEDA YILDIZ
Danışman: GÖNENÇ YÜCEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tükenmişlik, uzun süreli duygusal ve fiziksel yorgunluk olarak tanımlanmaktadır ve genellikle uzun çalışma saatlerinden ve kronik stresten kaynaklanır. Tükenmişliğin hem tükenmişliği yaşayan birey hem de çevresindekiler için ciddi fiziksel ve psikolojik zorluklara yol açması sebebi ile, tükenmişlik dinamiklerinin detaylı analiz edilmesi ve anlaşılması önemlidir. Literatürde tükenmişliğin çeşitli tanımları bulunmakta olup, tükenmişlik belirtileri: yorgunluk, duyarsızlaşma ve verimsizlik olarak belirlenmiştir. Yorgunluk, tükenmişliğin temel belirtisi olarak verilmektedir. Duyarsızlaşma kişinin iş arkadaşları veya müşterilerinden uzaklaşması olarak tanımlanırken, verimsizlik beklenilen miktarda çıktı üretememeyi ifade etmektedir. Tükenmişliği, kişinin enerji seviyesinde ciddi bir düşüş sonucu tamamen bitkin ve çalışamaz hale gelmesini olarak ifade ediyoruz. Yorgunluk, stres, çalışma saatleri ve verimsizlik faktörlerini göz önünde bulundurarak çalışan tükenmişliğinin dinamiklerini analiz etmek için varsayımsal bir model geliştirdik. Talep ve tükenmişlik arasındaki dinamik etkiyi modele yansıtmamak için, "duyarsızlaşma" belirtisini çalışmanın dışında tutmaktayız. Doğrusal olmayan ilişkiler, birikimler, gecikmeler ve geri bildirim döngüleri gibi faktörler tükenmişliğin doğasında olduğundan sistem dinamiği bu fenomeni modellemek için uygun bir modelleme yöntemidir. Modelin doğrulanmasının ardından karşılaştırmalı senaryo analizleri gerçekleştirdik. Çalışmanın ana bulguları şu şekildedir: (i) çalışana yüksek miktarda görev vermek verimliliği artırmayıp daha erken tükenmişliğe yol açarken; az miktardaki görev artışı tükenmişliği geciktirmektedir, (ii) iş yükü artıp azalan bir dinamikte verildiğinde, kişi sabit bir iş yükünü belirli bir süre yapmaktan daha verimli çalışmaktadır, (iii) çalışma alışkanlıkları kişiyi tükenmişliğe yönlendiriyorsa, kişinin azami çalışma saatlerinin sınırlandırılması ile tükenmişliğin başlamasının gecikeceği düşünülmektedir; (iv) eğer bir işçi strese daha yatkınsa, normal seviyenin üzerinde iş yükü vermemek tükenmişliğe uğramaması için tavsiye edilmektedir.