Indexation, retrieval and decision techniques for spoken term detection


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: DOĞAN CAN

Danışman: MURAT SARAÇLAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Konuşma geri getirim sistemleri, otomatik konuşma tanıma ve bilgi geri getirim teknolojilerini bir araya getirerek konuşma içeriği zengin çokluortam (ders videoları, haber klipleri, sesli kitaplar, vb.) arşivlerine erişim sağlamayı hedefler. Otomatik konuşma tanıma vasıtasıyla elde edilen metinler aslına sadık olduğunda, konuşma geri getirimi bu metinler üzerinde klasik geri getirim tekniklerinin uygulanmasından ibarettir. Ancak günümüzün otomatik konuşma tanıma teknolojisi iş dağarcık sınırı olmayan, düzensiz, karma ses kayıtlarını yazılandırmaya geldiğinde yüksek kalitede çıktı üretmekten oldukça uzaktır. Son kullanıcının ilgi alanları göz önüne alındığında -- örneğin ``YouTube'' arşivi -- sadece otomatik metinleri kullanarak makul düzeyde konuşma geri getirimi sağlamak pek de mümkün görünmemektedir.Pek cok konuşma geri getirim sistemi, konuşma tanıma hatalarının etkisini azaltmak amacıyla tanıma örülerinden faydalanır. Dizinleme esnasında veritabanındaki her sözce için pek çok alternatif söz dizisi dikkate alınır. Bu sayede, en iyi hipotezlerin dışarıda bıraktığı kimi söz dizilerini geri getirmek mümkün olmaktadır. Ancak, tanıma örüleri de sistem dağarcığı ile sınırlı olduğundan, bu yöntem sisteme açık dağarcıklı sorgulama yapabilme özelliğini kazandırmaz. Ses, hece, morfem gibi kelime altı birimlerden oluşan tanıma örülerinin kullanımı, dizinleme, arama ve karar problemlerinin daha yüksek çözünürlükteki bir düzleme taşınmasını sağlar. Bu düzlemde, dizinleme ve sorgulama işlemleri kelime altı söz dizileri vasıtasıyla yapılır. Bu sayede, geri getirim kısmen de olsa sistem dağarcığının kısıtlarından kurtulur ve dağarcık dışı kelimeleri arayabilmenin yolu açılmış olur.Örü dizinleme ve kelime altı yöntemler geri getirilen sonuç miktarını ciddi oranda arttırırken, sezim sürecini önemli ölçüde zorlaştırmaktadır. Kabul eşiği daha fazla sonuç elde etmek adına düşürüldükçe, örülerin ve kelime altı birimlerin ortaklaşa sonucu olan büyük miktardaki hatalı sonuç eşiği geçerek son kullanıcıya ulaşır. Bu nedenle, örülerin ve kelime altı birimlerin kullanıldığı sistemlerde, doğru ve hatalı sonuçlar arasında iyi ayrım yapabilen yöntemler çok daha önemli hale gelir.Konuşulan terimlerin saptanması büyük bir veritabanı içerisinde sorgu terimiyle birebir örtüşen kısımları bulmayı hedefler. Sorgu terimi, tıpkı arama motorlarında olduğu gibi metin formundaki bir sözcük dizisidir. Bu çalışmada, konuşulan terimlerin saptanması dahilinde karşımıza çıkan problemlere yüksek performanslı, düşük maliyetli ve güvenilir çözümler getirmeyi amaçlıyoruz. Geliştirdiğimiz yöntemler genel, verimli ve matematiksel açıdan ayakları yere basan bir geri getirim platformu dahilinde otomatik konuşma tanıma örülerinin dizinlenmesi, dağarcık dışı kelimelerin geri getirimi ve aday sonuçların eşiklenmesi için çözümler sunmaktadır.