Argument-adjunct distinction in Kurmanji Kurdish

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SONGÜL GÜNDOĞDU YÜCEL

Danışman: BALKIZ BAŞARAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, sözdizimi kuramında iki kutuplu Temel üye-eklenti sınıflandırmasına göre Muş Kurmancisinde (MK) temel üye ve eklenti kategorileri arasında konumlanan eylemin arkasında bulunan öğeler, belli başlı ilgeç öbekleri ve bir ad ve bir eylemden oluşan bileşik eylemlerdeki ad öbeği gibi bir takım öğe ve öbek çeşitlerinin konumu araştırılmaktadır. Bu dildeki öğe ve öbek çeşitlerinin konumu, eylemlerin olay yapısı ve temel üye yapısında nasıl kodlandıkları üzerinden açıklanacaktır. Bu dildeki bir ad ve bir eylemden oluşan bileşik eylemlerin büyük bir çoğunluğunun Hale ve Keyser (2002) çalışmasındaki bulgulara paralel olarak özneli-geçişsiz eylemler olduğu öne sürülmektedir. Bu grup eylemlerin, derin yapıda temel olarak kılıcı bir geçişli yardımcı eylemin kendi adsıl nesnesiyle birleşmesinden oluştuğu ve bu bileşik eylemlerin ad öbeğinin nesne gibi davranarak geçişli yardımcı eylemin durumunu eşlemlediği savunulmaktadır. Bunun yanı sıra, bu dildeki eylem sonrası öğeler ve belirli ilgeç öbekleri incelenip bu öğelerin biçimbilimsel formları ve eylemin olay yapısı açısından taşıdıkları roller arasında bir bağlantı olduğu tartışılmaktadır. Ayrıca, bu dilde temel üye özellikleri bakımından belirli eylem sınıflarının olabileceği saptanmış ve bunun da belli olay türlerinin varlığına işaret ettiği önerilmiştir. Bu gözlem çerçevesinde, benzer özellikler gösteren eylem sınıflarının bu dilde benzer basit (örn. eGİT, eOL, eYAP) ya da bileşik (örn. eYAP+eOL, eYAP+ eGİT) olay türlerini yansıttığı iddia edilmiştir. Bu tür yapılarda, olay yapısı katılımcıları ya yapının olay alanında ya da olay yapısı dışında olay ekleyen öbekler olan Çatı Öbeği ve Aplikatif Öbeği tarafından yapıya eklenir.