Subject infinitives in Turkish
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: DUYGU GÖKSU
Danışman: BALKIZ BAŞARAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkçede mastar yantümceleri kuran, adlaştırıcı ek -mA(K)'tır. Bu tezde bu adlaştırıcı ekle kurulan ve özne konumunda gibi görünen mastar yantümcelerin yapıları incelenmektedir. İncelenen veriler şu şekilde üç gruba ayrılabilir: i) denetimsiz adlaştırılmış yantümceler, ii) denetim yapıları, ve iii) edilgenleştirilmiş yantümceler. İlk olarak, ana tümcenin yüklemi geçişli iken sadece belli adlaştırma ekleriyle kurulan yantümcelerin özne konumuna çıkabilmesinin arkasındaki mekanizma incelenmekte ve bunun öğeler arasındaki rol hiyerarşisine (bkz. Pesetsky, 1995) ve adlaştırma ekleri ile tematik roller arasındaki uyum durumuna bağlı olduğu öne sürülmektedir. İkinci olarak, özne yantümcelerinde gözlemlenen denetim yapısı incelenmekte ve bu yapının Boeckx, Hornstein ve Nunes (2010)'in aksine zorunlu olmayan türdeki denetim yapılarından ve ussal merkezli olduğu ileri sürülmektedir. Ayrıca, Landau (2013)'te çalışılan İngilizcedeki aynı yapıların aksine Türkçe özne tümcelerindeki denetim yapılarının kontrolünde cümlenin konusu olmanın bir etkisi olmadığı görülmektedir. Son olarak, sadece başla-, iste-, karar ver-, çalış-, uğraş-, ve kalkış- eylemlerinin de içinde olduğu bir grup eylem ana yüklem iken kurulabilen edilgen mastar yapılar incelenmekte ve çatısal yeniden yapılanma yapıları (bkz. Wurmbrand, 2001 ve sonrası) oldukları iddia edilmektedir. Dolayısıyla, bu yapılar mastar yapıdaki özne yantümcelerinden değillerdir.