Novel strategies for photodynamic therapy and drug delivery by molecular modeling and simulation

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BAŞAK FINDIK

Danışman: ŞARON ÇATAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Fotodinamik tedavi (PDT), ışık ile aktive edilen fotosensitizer (PS) moleküllerinin sitotoksik reaktif oksijen türleri üretmesine dayanan, invazif olmayan bir kanser tedavi yöntemidir. Klinik potansiyeline rağmen, PDT'nin etkinliği ışığın dokulara sınırlı nüfuzu, PS moleküllerinin agregasyonu ve düşük çözünürlüğü nedeniyle kısıtlanmakta, mevcut ilaçların kullanımını büyük ölçüde topikal uygulamalarla sınırlamaktadır. Bu nedenle, tedavi başarısını artırmak için yeni ve daha etkili PS moleküllerinin tasarımı ve optimizasyonu kritik öneme sahiptir. Bu tezde, tetrapirol türevleri potansiyel PDT ajanları olarak incelenmiş ve biyolojik ortamlarla etkileşimleri araştırılmıştır. Klinik olarak onaylı bir PS olan m-THPC, pasif ilaç taşıma stratejileri kapsamında TM-beta-CD kompleksleri içerisinde enkapsülasyon yoluyla değerlendirilmiş ve derin doku aktivasyonu için iki foton soğurucu yapılarla fonksiyonelleştirilmiştir. Buna paralel olarak, folat reseptörü alfa'yı hedefleyen aktif taşıma stratejileri çalışılmış; bu amaçla, folik asit ile fonksiyonelleştirilmiş pirofeoforbid-a molekülünün davranışları mikro saniye ölçeğinde moleküler dinamik simülasyonları ve kuantum mekaniği/moleküler mekaniği (QM/MM) yaklaşımları ile incelenmiştir.