A late Wittgensteinian approach to early Christian apophaticism

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÇETİN SADIKOĞLU

Danışman: CHRYSI SIDIROPOULOU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, dindar apofatiklerin Tanrı'nın tarif edilemez olduğunu düşünmelerine karşılık, dilin bize Tanrı hakkında konuşma fırsatı veren bir zemin sağladığı fikrini incelemektedir. Apofatik düşünce gerçekliğin dil ile kavranamayacağı fikrini savunur. Bu tezde apofatik düşüncenin ne olduğunu araştırarak başlayacağım, ve apofatik düşüncenin özel bir biçiminden, dinsel apopfatik düşünceden bahsedeceğim. Plotinos'un tarif edilemezliği nasıl savunduğunu anlattıktan sonra, erken dönem Hristiyan düşünürleri Nissalı Gregor ve Sahte Dionisos'un eserlerinde apofatik düşüncenin nasıl kendine yer bulduğunu aktaracağım. Ana hatlarından bahsedeceğim apofatik düşünce biçiminin, Tanrı'nın evrene aşkın olması sebebiyle dilde ve veya herhangi başka bir bağlamda tarif edilemez oluşunu nasıl savunduğunu anlatacağım. Daha sonra, dil felsefesi perspektifinden dinsel apofatik düşüncenin analizini sunacağım. Bir apofatik dilde temsil edilen gündelik varlıklar ile Tanrı arasında bir kıyaslanamazlık olduğuna inandığı için bir kavramın aynı anda hem Tanrı'ya hem de doğal bir varlığı atfedilemeyeceğine inanır. Wittgenstein'ın dil oyunları ve gösterimsel tanım argümanlarını temel alarak bu yaklaşıma karşı çıkacağım. Son bölümde, kavramların atfedilmesindeki süreklilik probleminin radikal yaklaşımlardan kaynaklandığını savunacağım. Literalizm ve apofatik gelenek arasındaki zıtlığı baz alarak, her iki yaklaşımın da problemli olduğunu öne süreceğim. Son olarak, bu problemi çözmek için analojik yaklaşımı tanıtıp, Tanrı hakkında anlamlı bir biçimde konuşabilmek için dilin yalnızca gerçekleri tanımlamasına gerek olmadığını, Tanrı kavramının içinde anlam kazandığı bağlamın da dikkate alınması gerektiğini göstereceğim.