Automobility in Turkey: A critical evaluation of turkish automobile production in the 1960s and the 1970s


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BURCU ÇINGAY

Danışman: MEHMET ASIM KARAÖMERLİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, 1960'lı ve 1970'li yıllarda otomobilleşmenin (automobility) yayışılışınıbu yayılışın ekonomik, sosyal ve kültürel yönlerini dikkate alarak Türkiyebağlamında değerlendirir. Türkiye 1950'li yıllardan başlayarak otomobilleşmeninküresel nüfuz etme hakimiyetine uyum sağlamıştır. Hızlı otomobilleşme ile otomobiltalebinin ve otomobile olan ilgininin aşırı artması 1950'lerin sonunda ciddi bir dövizkrizine sebep olmuştur. Bu sorunun çözümü için Türkiye, yabancı firmalarlaortaklıklar sonucu otomobil üretiminin ülke içine transferine kadar, değişik çözümyolları denemiştir. Sonuç olarak, seri üretim kararı ile sorunun çözümü, Türkiye'ninotomobilleşmiş sisteme olduğu kadar küresel üretim ve tüketim ilişkilerine deentegre olmasına neden olmuştur.Bu çalışma, otomobilleşmenin yayılmasını, sosyo-ekonomik dönüşümleri gündelikyaşam kültüründe değişikliklerle birleştiren bir perspektiften inceleme yönteminikullanmıştır. Türkiye bağlamında otomobilli hayatın yayılmasını hızlandıran ikietmen vardır. Bu etmenlerden birincisi, ülke içine otomobil-üretim teknolojilerinitransfer etme kararı ve akabinde ülkede seri-üretim yapabilecek otomobil sanayininkurulmasıdır. İkinci etmen ise pazar oluşumunu ve orta sınıfların tüketimalışkanlıklarını doğrudan etkileyen, otomobilleşme ile ilgili kamuoyu algısındakideğişikliklerdir. Bu etmenler ışığında Türkiye'de otomobilleşme incelendiğinde,ithal ikameci dönemde, kapitalist üretim ve tüketim kalıplarının oluşumu ve gelişimigünümüz global dönüşümünün arka planı olarak ifade edilmiştir.