Wars outside the war: The social impact of the Second World War on Turkey


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MURAT METİNSOY

Danışman: MEHMET ASIM KARAÖMERLİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İkinci Dünya Savaşı'nın toplumsal alanda yarattığı etkiler, sıradan insanların deneyimleri ve sorunları döneme ilişkin literatüre hakim olan siyasal tarih perspektifi nedeniyle pek ilgi çekmedi. Devlet, elitler, makro ekonomik gelişmeler, diplomatik olaylar temel ilgi konusu oldu. Halbuki Türkiye savaşa katılmamasına karşın, insanlar savaştan derin bir biçimde etkilendiler. Ayrıca, savaş yıllarında yüksek siyaset alanının durgun ve sakin olması nedeniyle, kitleler, devletin ve içinde bulundukları sosyoekonomik koşulların karşısında sessiz ve pasif olarak resmedildi. Devlet ve elitler de savaş yıllarının ve savaş sonrasındaki gelişmelerin temel özneleri olarak kurgulandı. Bu tez ilk olarak İkinci Dünya Savaşı'nın küçük köylülük, işçi sınıfı, yoksul insanlar, çocuk ve kadın üzerindeki etkilerinin altını çizmekte ve onların yaşam mücadelelerini hatırlatmaktadır. Tezin diğer bir amacı da savaş yıllarına gündelik yaşam perspektifinden bakarak, insanların, içinde bulundukları koşullara ve devlet politikalarına gündelik yaşam içindeki direnişlerini ve meydan okumalarını göstermektir. Türkiye savaşın dışında kalmasına rağmen insanlar savaştan etkilenmişler ve gündelik yaşam içinde kendi savaşlarını vermişlerdir. Bu anlamda, tez, savaş sonrası ortaya çıkan gelişmelerde, gerek çok partili siyasi yaşama geçişte, gerekse sosyal siyasetin kurumsallaşmasında ve örgütlenmesinde, insanların savaş s. yıllarındaki direnişlerinin ve gündelik yaşam deneyimlerinin hesaba katılması gereğini ileri sürmektedir. Ayrıca, gündelik yaşam perspektifinden bakıldığında, genellikle güçlü bir devlet olarak nitelenen dönemin devletinin savaşın yarattığı koşullar ve insanların direnişleri karşısında sanıldığı kadar güçlü olmadığı görülmektedir. Özetle, bu tez. erken Cumhuriyet döneminde kitlelerin, devlet ve içinde bulundukları koşullarca belirlenen pasif nesneler olduğunu, devletin ve elitlerin ise güçlü ve yegane tarihsel özneler olduğunu iddia eden, kitlelerin yaşam deneyimlerini, seslerini ve direnişlerini dışlayan yaklaşımları tartışmaya açmayı amaçlamaktadır.