Karbon monoksit oksidasyonunun genetik programlama kullanılarak kinetik modellemesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: VERDA YARANGÜME

Danışman: RAMAZAN YILDIRIM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, karbon monoksit oksidasyonunun genetik programlama kullanılarak kinetik modellemesi çalışılmıştır. Deneysel veriler kullanılarak reaksiyon hız denklemi oluşturulmuş ve bu denklem reaksiyon mekanizmasını anlamak için kullanılmıştır. Genetik programlamanın hız denklemi eldesinde uygulanabilirliğinin test edilmesi ve metod hakkında temel bilgi edinilmesi açısından, ilk olarak hız denklemleri ve mekanizması bilinen genel reaksiyonların modellemesi yapılmıştır. Programlamada kullanılan fonksiyonlar, genel olarak katalitik hız denklemlerinde bulunan fonksiyonel birimlerden elde edilmiştir. Genetik programlama kullanılarak oluşturulan hız denklemlerinin yapıları ve içerdikleri fonksiyon grupları itibarıyla başka kaynaklardan elde edilen denklemlere büyük benzerlik gösterdiği doğrulanmıştır.Daha sonra, katalitik karbon monoksit oksidasyonu reaksiyonunun modellemesi yapılmış ve bunun için bir tanesi laboratuarımızda üretilen, diğer ikisi ise farklı kaynaklardan elde edilen üç farklı katalitik sisteme ait deneysel veri seti kullanılmıştır. Uygun model denklemleri oluşturulduktan sonra, bu modeller deneysel sonuçlarla ve kaynaklarda önerilen diğer modellerle istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Ayrıca; uygun modeller, hız denklemlerinin formunu ve parametrelerin değerlerini analiz ederek, reaksiyonun mekanizmasını anlamak için kullanılmıştır. Sonuçlar tatmin edici bulunmuş ve genetik programlamanın benzer katalitik reaksiyonların mekanizma ve kinetiğini anlamak için kullanılabileceği sonucu çıkarılmıştır.