Impoliteness in computer mediated communication
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AYŞEGÜL CAN
Danışman: DİDAR AKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Türkçede nezaketsizliğin internet ortamında nasıl ifade edildiği bir internet tartışma forumundan toplanılan veri üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın amacı iletişimde nezaketsizliğin özelliklerini ve işlevlerini incelemektir. Nezaketsizlik burada nezaketin tam tersi olarak yani herhangi bir yüz tehdit edici eylemi (FTA) yumuşatmak yerine tam tersine kasıtlı ve hatta sözlü saldırı derecesinde yüz tehdit edici eylemin uygulanması olarak tanımlanmıştır.Veri üyelerin birbirleriyle yazıştıkları, makale ve haberler üzerine yorum yapabildikleri bir internet forumundan toplanmıştır. Bu nedenle bahsi geçen internet iletişim modeli video ya da internet messenger'dan farklı olarak artzamanlı ve metin temellidir. Dizi 19 üyenin türban konusunu tartıştıkları 134 mesajdan oluşmaktadır. Bu mesajlarda 193 nezaketsiz söz eylemi belirlenmiş ve incelenmiştir.Culpeper (1996) ve Bousfield (2007) tarafından önerilen yüz yüze iletişime dayalı nezaketsizlik modeli veriye uygulandığında, sonuçlar Türkçede internet üzerinden iletişimdeki nezaketsizlik ile İngilizcede yüz yüze konuşmada nezaketsizliğin, nezaketsizlik stratejileri ve dinamikleri açısından birbirinden farklı olduğunu göstermiştir. Çıkan sonuçlar ana hatlarıyla şu şekilde özetlenebilir.1) Dinleyicinin pozitif yüzüne saldırmak için kullanılan nezaketsizlik stratejileri negatif yüzüne saldırmak için kullanılan nezaketsizlik stratejilerinden sayıca oldukça fazladır. Ayrıca nezaketsizlik tanımı itibarı ile kayıtlıdır (on-record).2) Veride en fazla uygulanan nezaketsizlik stratejisi retorik sorular yoluyla karşı tarafa meydan okumak olarak gözlemlenmiştir. Bununla birlikte altı çizilmesi gereken bir diğer nokta da nezaketsizlik stratejilerin tek başına kullanılmadığı; birden fazla nezaketsizlik stratejisinin birlikte kullanımıyla sıkça karşılaşıldığıdır.3) Veride nezaketsizliğin özyinelemeli olduğu gözlemlenmiştir. Bir söz eylem nezaketsizliği tetiklediğinde karşılık olarak yine başka bir nezaketsiz söz eylem gerçekleşmiş; savunma stratejilerine başvurulmamıştır. Ayrıca yüz yüze konuşmada nezaketsizliğin çoğunlukla çözümlendiği gözlemlenirken; buradaki veride dokuz konu başlığından sadece bir tanesi çözüm noktasına varabilmiştir.Sonuç olarak, internet üzerinden iletişimin yüz yüze iletişimden daha nazik ya da daha nezaketsiz olduğunu iddia etmek mümkün görünmemektedir; belirleyici olan iletişimin hangi araçla gerçekleştiği değil toplulukta kabul gören iletişim normlarıdır.