The stoichiometric coupling between astrocytes and neuron
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SELMA ALSAN
Danışman: ŞEFİKA KUTLU ÜLGEN
Özet:ÖZET ASTROSİT VE NÖRON ARASINDAKİ STOKİOMETRİK İLİŞKİ Nöron ve damar arasındaki ilişki üzerine kurulan hipotezler bir arz talep dengesine dayanmaktadır. Nöronlarin aktivitelerini devam ettirmek için talepleri glikoz ve oksijen temini ile sağlanır. Bugüne kadar, nöron damar ilişkisini konu alan matematiksel modeller gliya hücrelerinin etkisini göz önüne almamışlardır. Oysa gliya hücreleri de gerek enerji harcayarak gerekse enerji kaynağı bazı substratlan üreterek beyin enerji metabolizmasina katkı sağlamaktadırlar. Ayrıca gliya hücreleri gerektiğinde nörotransmiter salgılayarak ya da sinaptik süreci durdurmak için ortamdaki nörotransmiterleri (örneğin glutamat) alarak beyin fonksiyonlarında önemli bir rol oynamaktadırlar. Beyinde enerji üretimini ve nöron gliya arasındaki kimyasal substrat geçişini açıklayan iki tane hipotez bulunmaktadır. Bunlardan klasik hipotez nöronun glikozu ana enerji kaynağı olarak kullandığım iddia etmektedir. Klasik hipoteze alternatif olarak yeni öne sürülen hipotez, astrosit - nöron laktat geçişi hipotezi (ANLSH), ise astrosit tarafından üretilen laktatm nöron tarafından enerji kaynağı olarak kullanıldığını iddia etmektedir. Bu tezin amacı gliya hücrelerinin beyinde gerçekleşen kimyasal reaksiyonlara katkısını incelemektir. Bu amaçla nöron ve gliya hücreleri arasındaki kimyasal geçişler matematiksel bir modelle ifade edilmiştir. İki yaklaşım da ayrı ayrı modellerde uygulanmıştır. Klasik hipotez ve ANLSh ile elde edilen sonuçlar literatürde bulunan verilerle karşılaştınlmıştır. Bunun sonucunda klasik hipotezin deneysel verilerle tutarlılığı gözönüne alınarak beyin kimyasını açıklamak noktasında daha yeterli olduğu ortaya çıkmıştır.