A computational approach to collectivity and distributivity in Turkish quantificational sentences

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: EDA ESRA BÜLBÜL

Danışman: HAYRİYE MİNE NAKİPOĞLU DEMİRALP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Türkçedeki ?her? ve ?bütün? gibi nicelik belirleyici kelimelerle kurulmuş niceliksel cümleleri tartışmakta ve bu cümlelerin bütünlük / dağıtımsallık yönünden nasıl anlam kazandıklarını sorgulamaktadır. Daha önceki modellerden farklı olarak, bu çalışma cümleyi oluşturan her öğeyi yapıya kattığı anlam bakımından inceler ve cümlenin sahip olduğu bütünlük / dağıtımsallık anlamlarının cümleyi teşkil eden bütün öğelerin kolektivite değerlerinin bileşkesinden oluştuğunu ortaya koyar. Tezde önerilen model, yapıyı oluşturan bütün öğelerin leksikondan getirdiği kolektivite değerini ifade eden ?? COLL ? özelliklerinin etkileşimi üzerine kurulmuş olan ve ?Uyarlanmış Artı Prensibi? olarak adlandırılan işlemsel bir yorumlama mekanizmasını öne sürer. Önerilen yorumlama mekanizması, ? -COLL ? değere sahip olduğu önerilen dağıtımsal özellikli eylemlerin, ?her? nicelik belirleyicisi ile kurulmuş ad öbeklerinin ve tekil adların, ? +COLL ? değere sahip olduğu varsayılan bütünlük özellikli eylemlerle, ?bütün? nicelik belirleyicisi ile kurulmuş ad öbekleriyle ve çoğul adlarla karşılaştırıldığında cümlenin yorumlanma aşamasında daha etkin ve belirleyici bir role sahip olduklarını ortaya koyar.