ACT-R based memory models of iterated prisoner's dilemma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, DAVRANIŞ BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AYŞEGÜL ÇETİNKAYA
Danışman: TANER BİLGİÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tekrarlı Mahkum İkilemi oyunu sosyal, biyolojik ve yapay ortamlarda İşbirliği'nin araştırılması için önemli bir araçtır. Çeşitli davranış ve sinirbilim deneyleri insanların karmaşık karar verme ve bellek süreçleri olduğuna işaret etmektedir. Bu tez Tekrarlı Mahkum İkilemi oyunu için, ACT-R bilişsel mimarisi üzerinde geliştirilmiş dört farklı bellek modeli önermektedir.Bu çalışma, paramete uzayının detaylı bir incelemesini ve tüm veri noktaları için simulasyon sonuçlarını sunarak, Lebiere et al. (2000) tarafından geliştirilen önceki ACT-R tabanlı bellek modelinin eksiklerinin giderilmesini hedeflemektedir. Bunun yanında, önceki çalışmadan farklı olarak, bu çalışma her oyuncu için ayrı tanımlanabilir (deklaratif) bellek modülleri sağlamıştır. Üçüncü olarak, model davranışı modelin yalnızca kendisiyle değil, temel koşullu ve koşulsuz stratejilerle karşılaştığı durumlar için de incelenmiştir. Bu çalışma üç yeni Tekrarlı Mahkum İkilemi bellek modelini geliştirerek, öğretme stratejilerine karşı da işbirliğine erişilmesini amaçlamaktadır.Karar verme süreçlerinde, tüm bellek modelleri olası hamlelerin beklenen kazançlarını, o hamleyi yapmanın en muhtemel sonucuna göre değerlendirir. Birinci model, oyun geçmişini muhtemel sonuçların sıklığı ve zamansal yakınlığına göre kaydeder. İkinci model oyun sırasında deneyimlenen sonuç kalıplarını kaydetmektedir. Üçüncü modelin ise oyun geçmişi ile ilgili iki farklı bilginin de kullanıldığı iki adımdan oluşan bir karar verme süreci bulunmaktadır. Dördünce model amaç ve bellek modülleri arasında bağlantısal bir mekanizma kurarak sonuç geçmişini amaç modülünde tutulan bağlamsal bilgi ile birlikte kaydeder.Parametre ayarlarından sonra, her modelin tekrarlı oyunu kendisi ve temel oyun stratejileri ile oynadığı simulasyonlar yapıldı. Simülasyon sonuçlarına göre, tüm modeller koşulsuz stratejilerden faydalanmada ve onlara karşı kendilerini savunmada başarılı oldular. Öğretme stratejilerine karşı, her ne kadar öğrenme davranışı sergileseler de, üçüncü model hariç hiçbir model işbirliği dengesine ulaşamadı. Birinci, ikinci ve dördüncü modeller, öğrenen Pavlovian stratejisiden ve affedici öğretme stratejilerinden faydalanmayı öğrendiler. Tüm modeller temel stratejilere karşı öğrenme davranışı sergiledi.Her modelin tekrarlı oyunu kendine karşı oynadığı durumlarda, tüm modeller oyunların önemli bir bölümünde işbirliğine ulaşmayı başardılar. İkinci model dışında tüm modeller, insan davranışıyla tutarlı bir öğrenme davranışı sergilemektedir. Bunun yanında, yine insanlar gibi, simule edilmiş oyuncular da davranış kalıplarına göre öğrenen ve öğreten gruplar olarak sınıflandırılabilirler.