Formation of (hetero)cyclic molecules via the electrocyclizatin of keteniminium intermediates

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÜLFET YEZER

Danışman: ŞARON ÇATAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Katyonik yapıları sebebiyle keteniminyum tuzları olarak da bilinen keteniminyum ara ürünleri organik sentez için önemli yapı taşlarıdır. KI'ların kolayca elde edilebilmelerinin yanı sıra saklanabilmeleri ve eşsiz moleküler yapılarının sağladığı çok işlevlilik yıllar içinde ketenlere daha iyi bir alternatif olarak tercih edilmelerini sağladı. Öte yandan, elektrohalkalaşma tepkimeleri karmaşık biyolojik moleküllerin elde edilmesi için kullanılabilen başarılı bir yöntemdir. Keteniminyumların elektrohalkalaşma tepkimelerinin ürünleri ilaç, zirai ilaç, biyoloji ve çevre bilimleri gibi çeşitli alanlarda kullanılabilen floresan kemosensör, ve benzerlerinin elde edilmesinde kullanılabilir. Bu tez, keteniminyumların elektrohalkalaşma tepkimelerini hesapsal açıdan inceler. Çalışmada ilk olarak, keteniminyum halkalaşma tepkimelerinin mekanizması DFT analizi ile açıklanır. Ardından, çeşitli sübstitüentlerin ve halkalı yapıda bulunan heteroatomların reaktiviteye etkisi enerji bazında incelenir ve karşılaştırılır. Sonrasında art arda gerçekleşen ikili elektrohalkalaşma tepkimelerinin ilerleyişi incelenir. Dahası, elektrohalkalaşma tepkimesinin niteliği çeşitli analiz yöntemleri kullanılarak belirlenir. Keteniminyum molekülünün içerdiği aromatik halkalarla bağlantılı olarak genel aromatikliği ve elektrohalkalaşmanın ilerleyişi arasındaki ilişki incelenir. Bu çalışma ile keteniminyum elektrohalkalaşma mekanizması ve farklı KI'ların reaktiviteleri arasındaki farklılıklar incelenerek, gelecek çalışmalara ve bilimsel ve teknolojik uygulamalara ışık tutmak amaçlanmıştır.