Tracing Euroscepticism back: Turkish public opinion and the left between 1963-1971


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: TUNÇ İBRAHİM CEYLAN

Danışman: AYDIN BABUNA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye-Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ilişkileri Türkiye'nin 1959 yılında ortaklık başvurusu yapması ve 1963'te Ankara Anlaşması'nın imzalanmasıyla başlamıştır. Bu tez, Avrupa entegrasyonunun doğasını ve amaçlarını, AET ve Türkiye-AET ilişkilerine dair Ankara Anlaşması ve Katma Protokol arasında yapılmış erken tarihli kamuoyu tartışmalarını Türk sol düşüncesine odaklanarak incelemektedir. Ankara Anlaşması ya da Katma Protokol'ün imzalanması gibi önemli gelişmeler dışında, Türk kamuoyunun ve siyasetçilerin AET ve Türkiye-AET ilişkilerine ilgisinin yoğun olmadığı tespit edilmiştir. Türkiye'nin AET ile yakınlaşması kimlik temelli görüşler ve Soğuk Savaş'ın blok siyaseti temelinde genellikle olumlu karşılanmaktadır. Ana akım kamuoyunda daha nüanslı ve eleştirel sesler 1960'ların son yıllarında, Türkiye ve AET Katma Protokol'ü müzakere ederken duyulmaya başlanmıştır. Bununla birlikte sol görüşlü entelektüeller, AET'ye ve Türkiye'nin AET'yle muhtemel bütünleşmesine en başından beri eleştirel yaklaşmışlardır. Bu tez 1963-1971 yılları arasında Türk kamuoyunun dış politikaya ve ülkenin dünyadaki yerine ilişkin görüşlerini, büyük ölçüde o dönemde Türkiye'de yayımlanan sol görüşlü süreli yayınların AET ve Türkiye-AET ilişkilerine dair fikirlerine odaklanarak incelemeyi amaçlamıştır. Türk solunun AET'yi emperyalist, yeni-sömürgeci ve tekelci amaçları olan batılı-kapitalist bir kurum olarak niteleyerek, Türkiye'de Avrupa şüpheciliğinin erken örneklerinden birini sergilediği gösterilmektedir.