Investigation of in vitro and in vivo effects of ochratoxin a on autophagy and ubiquitin-proteasome system
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: HAFİZE AYŞİN AKPINAR
Danışman: İBRAHİM YAMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Okratoksin A (OTA) Aspergillus ve Penicillium mantarları tarafından üretilen ikincil bir metabolitdir ve insan ve hayvanların yiyeceklerinde bulunmaktadır. OTA farklı hücrelerde sinyal yolaklarının çalışmasını bozmakta ve oksidatif stresle birlikte okside olmuş proteinlerin birikmesine neden olmaktadır. Şimdiye kadar OTA tarafından zarar gören proteinlerin akıbetini inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Bu Ph.D projesinde OTA'nın HK-2 hücrelerinde otofaji ve proteozomu art arda aktive ettiği gösterilmiştir. OTA'nın hücrelerde otofajiyi erken saatlerde aktive ettiği ve ilerleyen saatlerde aktivasyonun düştüğü gözlenmiştir. OTA muamelesi yabanıl hücrelerde, otofajinin durdurulduğu hücrelere göre, daha fazla hücresel ölüme neden olmuştur. Bu sonuç, otofajinin OTA sitotoksisitesinde ölüm öncesi etkiye neden olduğunu göstermiştir. Hücrelerin uzun süre OTA ile muamelesi sonucunda ubikitinlenmiş proteinlerin miktarındaki düşüş, proteozomal aktivasyonu göstermektedir. Bunun yanında OTA'nın saf ve hücresel 26S proteozom aktivitesini arttırdığı gösterilmiştir. Sonuçlarımız otofajinin ve UPS'nin, fosfataz miktarlarını kontrol ederek, PI3K/AKT ve MAPK/ERK1-2 yolaklarının sürekli aktivasyonundan sorumlu olduğunu göstermektedir. OTA'nın, mutant Ataksin 3 protein agregatları üzerine etkisi de incelenmiş ve başarılı bir şekilde Ataksin 3 agregatlarını dağıttığı gözlenmiştir. Son olarak, OTA'nın proteolitik, PI3K/AKT ve MAPK/ERK1-2 yolaklarına etkisi farelerin böbrek, karaciğer ve dalaklarında in vivo deneylerle incelenmiştir. Bir mg/kg bw OTA ile 72 saatlik muamele hücrelerdeki erken zamanlı cevaba denk gelmektedir. Sonuçlarımız OTA'nın muhtemel etki mekanizmasına ışık tutmuş ve OTA'nın doğrudan ya da modifiye edilerek tedavi amaçlı zararlı protein agregatlarının dağıtılmasında kullanılabileceğini göstermiştir.