Minkārīzāde Yahyā and the Ottoman scholarly bureaucracy in the seventeenth century

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÖZGÜN DENİZ YOLDAŞLAR

Danışman: DERİN TERZİOĞLU SEZER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez Minkārīzāde Yahyā'nın (1609–1678) yaşamını ve kariyerini, onyedinci yüzyılın daha geniş dini, idari, politik ve entelektüel gelişmeleri bağlamında incelemektedir. Bu çalışma, bir alim-bürokrat olarak Minkārīzāde'nin, on yedinci yüzyıl Osmanlı dini-hukuki dinamiklerinin kritik yönlerinin hem kurumsal hem de entelektüel düzeyde yeniden tanımlanmasında güçlü ve aktif bir katılım gösterdiğini iddia etmektedir. Bu çalışma, Minkārīzāde'nin bürokratik kariyerini ve ilmi faaliyetlerinin farklı yönlerini ele alan bir giriş ve dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümü, tezin ana argümanlarını ortaya koyup ilgili literatürü analiz ederken; 2. Bölüm, Minkārīzāde'nin gençliği boyunca eğitim aldığı çeşitli alimlere ve onu Osmanlı ilmiyesinin en tepesine taşıyan gidişatın izini sürmek adına ilmi ve bürokratik kariyerine odaklanarak, hayatının şimdiye kadar ihmal edilmiş erken dönemlerini araştırmaktadır. Öte yandan 3. Bölüm, Minkārīzāde'nin ilmi çalışmalarına yoğunlaşarak, kendisinin 17. yüzyıl dini-hukuki tartışmalarına aktif katılımını irdelemektedir. 4. Bölüm, şeyhülislamlığına genel bir bakış sağladıktan ve uygulamada esas olarak kendisinin sorumlu olduğu bir dizi idari gelişmeyi inceledikten sonra, 1669'daki son fethinin ardından Girit'te uygulanan yeni arazi rejimini Minkārīzāde'nin fetvaları ışığı altında tartışmaktadır. Son olarak 5. Bölüm, imparatorluğun farklı yerlerinden çok sayıda alimin Minkārīzāde ile yakın bir ilişki kurup, makamının Minkārīzāde Āsitānesi olarak nitelenmesini sağlayan ilmi ve entelektüel himayesinden faydalandığını ortaya koymaktadır.