Study of catalytic reaction kinetics using strongly typed genetic programming

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ARMAN BASMACIOĞLU

Danışman: RAMAZAN YILDIRIM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bazı kuramsal ve gerçek katalitik reaksiyon sistemlerinin kinetic modellemesi modüler genetic programlama kullanılarak yapılmıştır. Kuramsal reaksiyonlar için üretilen ve gerçek reaksiyonlar için literatürde yer alan veriler kullanılarak reaksiyon hız denklemleri türetilmiş ve bu denklemlerin matematiksel yapısından faydalanılarak olası reaksiyon mekanizmaları tahmin edilmeye çalışılmış, böylece genetik programlamanın geleneksel kinetik çalışmalara katkı yapıpı yapamaycağı test edilmiştir. Basit reaksiyon mekanizmalarından doğan ya da karmaşık mekanizmaların çeşitli kabullerle sadeleştirilmesi ile ortaya çıkan basit modellerin kestiriminde modüler genetic programlama tekniklerinin başarılı olduğu anlaşılmıştır. Bu durum özellikle heterojen katalitik reaksiyonların % 75'ini oluşturan hızın yüzey reaksiyonu tarafından kontrol edildiği sistemler için geçerlidir. Hız denkleminin paydasında fazla terim olması, yüzey reaksiyon kontrollü çift aktif bölgeli reaksiyonların hız denklemlerinin paydasının karesinin alınması gereği veya ayrışmalı reaksiyonların hız denklemlerinin paydalarında kareköklü ifadelerin bulunması gibi karmaşık durumlarda bu metodun kullanımı etkili olamamaktadır. Bu sebepten dolayı metodun tek başına katalitik reaksiyon mekanizmalarının anlaşılmasında yeterli olmadığı ancak genellikle katalitik reaksiyonların kinetic çalışmalarında kullanılan geleneksel Langmuir-Hinshelwood Hougen Watson yaklaşımının iş yükünün azaltılmasında yardımcı olabileceği sonucuna varılmıştır.