Expression of arguments and age of acquisition effects in Turkish sign language

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SEMRA ÖZDEMİR

Danışman: KADİR GÖKGÖZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Türk İşaret Diline (TİD) geç maruz kalmanın, uyum eylemlerinde, bir sözce içerisinde ve çoklu varlık betimlemelerinde üyelerin kodlanmasını nasıl etkilediğini araştırmaktadır. Uyum eylemleri üzerine olan tartışma, özne ve nesne gibi üyeleri demirleyen gönderimsel çıkakların kişi uyumlu eylemler (örn. GÖSTERMEK) ve konum uyumlu eylemler (örn. UÇMAK) üzerinde belirtilmesine dayanmaktadır. Bir sözce içerisindeki Figürler (yani daha küçük, daha hareketli varlıklar) ve Zeminler (yani daha büyük, daha hareketsiz varlıklar) sıralamasındaki eğilimleri ortaya çıkarmak amacıyla konum uyumlu eylemler ayrıca incelenmektedir. Son olarak sahne kurma esnasında üyeleri tanıtan isim öbeklerinde sayı bilgisinin ifade edilmesi ve birden çok varlık içeren olayları tanımlayan eylem öbekleri incelenmektedir. Bir dizi çıkartım görevi şu bulgulara işaret etmektedir: (i) geç öğrenenler, referans izleme açısından anadili TİD olan sağırlarla neredeyse aynı düzeyde performans sergilemekte, (ii) konum uyumlu eylemler her iki grupta kişi uyumla eylemlerden daha fazla gönderimsel çıkakların eylem üzerinde tutarlı bir şekilde çapraz referans verildiği sadık yanıtlar ortaya çıkarmakta, (iii) anadili TİD olan sağırlar işaret dillerinde gözlemlenen Figür-Zemin ilkesine daha sıkı bir şekilde bağlı kalmakta ve (iv) geç öğrenenler birden çok varlık içeren tek bir olayı tanımlarken eylem üzerinde sayı bilgisini dışarıda bırakma eğilimi göstermekte. Birlikte ele alındığında bu bulgular kritik döneme (Lenneberg, 1967) ışık tutmakta ve dil girdisinin zamanlamasına duyarlı olan dil bileşenleri hakkında fikir vermektedir.