Essays on a two-sided market: Credit card market in Turkey
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Ekonomi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: GULTEKİN GÖLLÜ
Danışman: GÜZİN GÜLSÜN ARIKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kredi karti piyasaları tüm dünyada çift taraflı karmaşık yapılarından kaynaklanan tartışmalar doğurmaktadır. Türkiye kredi kartı piyasası da birçok tartışmalı konuyu gündeme getirmiştir ki bu konular 2006 yılındaki kredi kartı faiz oranları düzenlemesi gibi birtakım düzenlemelerin de kaynağını oluşturmaktadır. Öte taraftan çift taraflı piyasalar bazı dışsalıkları bünyesinde barındırdığından karmaşık yapıdadırlar ve olası düzenlemeler piyasanın düzenlenmeyen taraflarında beklenmeyen etkiler oluşturabilirler. Bu çalışma 2006 kredi kartı faiz oranları düzenlemesinin kredi kartı piyasası üzerindeki etkilerini inceleyerek bankaların kredi kartı piyasasından elde ettiği faiz ve faiz dışı gelirler arasındakı ilişkiyi aydınlatmaya çalışmaktadır.Çalışmanın birinci bölümünde kredi kartı piyasasındaki banka gelirleri üzerine geniş çaplı bir araştırma ve literatür taraması sunmaktayız. Mevcut teorik ve ampirik çalışmaları inceleyerek yapılmış olan teorik çalışmaların piyasanın karmaşık işleyişini anlamakta oldukça faydalı olduğu sonucuna varıyoruz. Öte taraftan bu teorik çalışmalardaki sonuçlar teorik modeller oluçturulurken yapılan piyasa hakkındaki varsayımlara hassas bir biçimde baglı olduğundan bu piyasayla alakalı politika üretiminde kullanma noktasında tek başlarına yetersiz oldukları sonucuna varılmıştır. Bunun yanısıra ampirik araştırmalar teorik calışmaların sonuçlarını kontrol etme noktasında oldukça kritik bir öneme sahiptir.İkinci bölümde çift taraflı piyasanın bir kısmındaki bir regulasyonun piyasanın diğer kısımındaki etkisi ampirik olarak incelendi. Bu bölümde Türkiye örneğine konsantre olunarak 2006 kredi kartı faiz düzenlemesinin bankaların faiz dışı gelirlerine olan etkisi incelendi. Sonuç olarak bahsi geçen düzenlemenin bankaların faiz dışı gelirleri ile ilgili tutumunu değiştirdiği bulundu. Bankaların düzenleme sonrasında bu piyasadaki masraflarını eskisinden daha fazla göz önünde bulundurarak faiz dışı gelir politikalarını belirledikleri saptandı.Üçüncü bölümde Türkiye örneği için sahip olunan veriler kullanılarak bankaların faiz ve faiz dışı gelirleri arasındaki ilişkileri incelendi. Bunun yanısıra 2006 kredi kartı faiz düzenlemesinin etkisine dair bulgular araştırıldı. Elde edilen sonuçlara göre faiz düzenlemesi bankaların ilgi alanlarını düzenlemeye tabi tutulan faiz gelirlerinden faiz dışı gelirlere yöneltmesine sebep oldu. Aynı zamanda sonuçlar faiz gelrilerinin faiz dışı gelirler üzerinde negatif bir etkisinin olduğunu da belirtiyor. Bize göre bu bulgular bankaların faiz dışı gelirlerde rekabete girme eğilimlerinden ve düzenleme sonrası azalan gelirlerini düzenlenmeyen gelir kalemlerinden elde etme isteğinden kaynaklanmaktadır. Bu sonuçların ışığında, muhtemel bir düzenlemenin piyasanın düzenlenmeyen taraflarındaki olası etkilerinin iyice hesaplanarak yapılması gerektiğini önermekteyiz.