Neuropeptidome and GPCRome of Stick Insect: Specific structural and functional aspects of Allatostatin Receptor

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BURÇİN DUAN ŞAHBAZ

Danışman: NECLA BİRGÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Eklembacaklılar, dünyadaki hayvan türlerinin yaklaşık dörtte üçünü oluşturur. Bu organizmaların embriyolojik gelişimden beslenmesine, hareket yeteneğinden sosyal davranışlarına, bağırsak hareketlerinden üreme davranışlarına kadar pek çok fizyolojik olayını düzenleyen moleküller nöropeptidler ve bunların ilgili reseptörleridir. Laboratuvar çubuk böceği olarak bilinen Carausius morosus ise hareket yeteneği üzerine çalışılan ve partenogenetik özelliğiyle çok kolay üreyebilen bir türdür. Öte yandan eklembacaklı nöropeptitleri arasında Juvenil Hormonu regüle edenlerin yani allatostatinlerin (AST) özel bir önemi vardır. Bu tezin konusu da C. morosus'un hem allatostatin C reseptörü (AlstR-C) ve AST-C bağlanmasının anlaşılması hem de diğer nöropeptit ve GPCRlerin ortaya çıkarılmasıdır. Çalışmamızın başlarında AlstR-C'nin ligandı ile bağlanma cebinde korunmuş amino asitler olduğu görülmüş ve bu amino asitler mutasyona uğratılarak atomik kuvvet mikroskobu çalışmalarında kullanılmıştır. Dış çevrimlerden üçüncüsünde yer alan bu IXTPP motifi ve N-ucunun ligand bağlanmasında önemli olduğu yapılan deneylerde görülmüştür. Daha sonra diğer AlstR tiplerine ve AST peptitlerine ulaşabilmek için RNA dizileme analizi yapılmıştır. Bunun sonucunda yetişkin C. morosus'ta anlatılan en az 23 farklı nöropeptit transkripti ve 43 tane de GPCR transkripti elde edilmiştir. Bu GPCRlerin hangi dokularda anlatıldığı bulunmuştur. Bu bilgiler gelecekteki nöropeptid-GPCR çalışmalarına yardımcı olacaktır. Bu çalışmada AlstR-AST sisteminin insandaki somatostatin reseptörü ile benzerliğinden yola çıkılmış ve bu kanser hücrelerinin çoğalmasını etkileyip etkilemeyeceği de sorulmuştur. Fakat elde edilen sonuçlara göre ne aktif reseptör ne de peptidin kendisi tümör gelişimini durdurmamaktadır.